Ulubione
  1. Strona główna
  2. STRATEGIE INTERNACJONALIZACJI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW W WARUNKACH AKCESJI POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ

STRATEGIE INTERNACJONALIZACJI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW W WARUNKACH AKCESJI POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ

47,25 zł
42,52 zł
/ szt.
Oszczędzasz 10 % ( 4,73 zł).
Autor: Marzanna Katarzyna Witek-Hajduk
Kod produktu: 978-83-7378-547-2
47,25 zł
42,52 zł
/ szt.
Oszczędzasz 10 % ( 4,73 zł).
Dodaj do ulubionych
Łatwy zwrot towaru w ciągu 14 dni od zakupu bez podania przyczyny
STRATEGIE INTERNACJONALIZACJI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW W WARUNKACH AKCESJI POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ
STRATEGIE INTERNACJONALIZACJI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW W WARUNKACH AKCESJI POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ
[[[separator]]]

W ostatnich latach przedmiotem wielu publikacji stała się także internacjonalizacja polskich przedsiębiorstw. Wzrost zainteresowania tą problematyką miał m.in. związek z transformacją systemu społeczno?gospodarczego w Polsce, a w ostatnich latach - z akcesją Polski do Unii Europejskiej. W tych publikacjach zwraca się uwagę na to, że powiększenie jednolitego rynku europejskiego w efekcie przyjęcia nowych krajów członkowskich, w tym Polski, spowodowało pojawienie się wielu zagrożeń i szans dla polskich przedsiębiorstw. Jako zagrożenia wskazywano m.in. ułatwienie dostępu do jednolitego rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w tym do rynku polskiego dla większej liczby oferentów, wzrost intensywności konkurencji w poszczególnych branżach na rynkach krajowych (regionalnych) uznanych za szczególnie atrakcyjne, wzrost intensywności konkurencji na rynku polskim, a także wprowadzenie regulacji prawnych skutkujących utratą tradycyjnych partnerów handlowych, zwłaszcza z krajów trzecich (spoza Unii Europejskiej). Jako szanse akcesji Polski do UE postrzegano m.in. ułatwienie dostępu polskim przedsiębiorstwom do rozszerzonego wewnętrznego rynku Unii Europejskiej, wzrost atrakcyjności polskich firm dla zagranicznych inwestorów i kooperantów oraz zwiększenie możliwości pozyskiwania przez polskie przedsiębiorstwa zasobów finansowych. W publikacjach podkreśla się też, że zmiany uwarunkowań działania polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do UE i związana z tym konieczność wzrostu ich konkurencyjności wymagały i wymagają niekiedy zmian sposobów ich funkcjonowania, zasięgu geograficznego działania, sposobów tworzenia przewagi konkurencyjnej i miejsca przedsiębiorstwa w łańcuchu wartości, a w przypadku niektórych firm mogły stymulować ich umiędzynarodowienie. Odpowiadająca warunkom działania przedsiębiorstwa strategia internacjonalizacji sprzyjać może bowiem wzrostowi konkurencyjności przedsiębiorstwa i warunkować zrównoważony wzrost firmy. Polski dorobek obejmuje szereg prac o charakterze przyczynkowym, dotyczących postulowanych zmian zachowań polskich przedsiębiorstw na rynku międzynarodowym. Przeprowadzono też empiryczne badania dotyczące internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw, w tym m.in. znaczenia internacjonalizacji jako celu strategicznego, form i kierunków ekspansji geograficznej oraz przewag konkurencyjnych polskich przedsiębiorstw. W literaturze światowej, w tym polskiej, jest więc wiele publikacji dotyczących internacjonalizacji przedsiębiorstw, w tym procesu umiędzynarodowienia i strategii internacjonalizacji. Autorzy tych opracowań analizują jednak internacjonalizację (proces, a zwłaszcza strategie umiędzynarodowienia) z uwzględnieniem przede wszystkim czynnego umiędzynarodowienia, a więc rozpatrując ją w kontekście ekspansji przedsiębiorstwa na rynki zagraniczne. Tylko w pojedynczych publikacjach, i to w bardzo ograniczonym zakresie, poruszane jest też zagadnienie internacjonalizacji biernej, w tym strategie na zagranicznych rynkach zaopatrzenia oraz bierne formy umiędzynarodowienia. A przecież bierna internacjonalizacja przedsiębiorstwa może sprzyjać czynnemu umiędzynarodowieniu przedsiębiorstwa oraz tworzeniu jego przewagi konkurencyjnej na rynku krajowym lub na rynkach zagranicznych. Nieliczne są też publikacje oraz badania empiryczne, w których porusza się zagadnienie deinternacjonalizacji przedsiębiorstwa. Ponadto w publikacjach dotyczących umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw analizuje się wprawdzie specyficzne uwarunkowania funkcjonowania polskich przedsiębiorstw, w tym w warunkach integracji z Unią Europejską, lecz nie podejmowano badań empirycznych służących identyfikacji np. motywów internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw, zasobów jako wewnętrznych uwarunkowań umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa czy czynników skłaniających polskie przedsiębiorstwa do adaptacji strategii marketingowej do warunków lokalnych. Zasadna wydawała się więc empiryczna weryfikacja rzeczywistych strategii oraz kierunków zmian modeli internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw kilka lat po akcesji Polski do Unii Europejskiej z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw oraz w przekroju branż, a także w przekroju rynków zagranicznych. Cele poznawcze i metodyczne pracy i wynikający z nich zakres badań, których wyniki zaprezentowano w książce, są następujące: 1) systematyzacja pojęć związanych z internacjonalizacją przedsiębiorstwa oraz dokonanie przeglądu teorii internacjonalizacji przedsiębiorstw i ich klasyfikacja; 2) systematyzacja pojęć związanych ze strategią internacjonalizacji przedsiębiorstwa oraz identyfikacja i charakterystyka złożoności procesu tworzenia i treści strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa na poziomie sieci przedsiębiorstw, na poziomie przedsiębiorstwa i strategicznej jednostki biznesu oraz na poziomie funkcjonalnym z uwzględnieniem biernej i aktywnej internacjonalizacji; 3) klasyfikacja i charakterystyka korzyści i ograniczeń biernych i aktywnych form umiędzynarodowienia; 4) przedstawienie koncepcji modelu internacjonalizacji przedsiębiorstwa odwołującego się do przyjętej w pracy koncepcji procesu umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa i umożliwiającego analizę strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa i jej zmian oraz typologia modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw (cel metodyczny); 5) na podstawie badań przeprowadzonych na grupie 257 polskich średnich i dużych przedsiębiorstw branż: chemicznej, elektromaszynowej oraz spożywczej zidentyfikowanie i analiza determinantów internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw, w tym zasobów istotnych z punktu widzenia umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa, motywów umiędzynarodowienia oraz atrakcyjności i ryzyka rynków zagranicznych w ocenie kadry zarządzającej badanych firm, a także identyfikacja rzeczywistych strategii internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw oraz zmian rzeczywistych strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw po akcesji Polski do UE; 6) analiza determinantów, strategii i zmian modeli internacjonalizacji z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstwa (badano zachowania średnich i dużych przedsiębiorstw) oraz w przekroju trzech uwzględnionych w badaniu branż o największym znaczeniu w polskim handlu zagranicznym (przemysł elektromaszynowy, przemysł chemiczny, przemysł spożywczy); 7) analiza rzeczywistych strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw w przekroju wyróżnionych w badaniu rynków zagranicznych: kraje UE?15, inne niż UE?15 rynki UE, Rosja, Ukraina, ?tanie" kraje azjatyckie, inne rynki; 8) analiza przypadków strategii internacjonalizacji wybranych polskich średnich i dużych przedsiębiorstw branży chemicznej, elektromaszynowej i spożywczej; 9) zaproponowanie menedżerom polskich przedsiębiorstw praktycznych sugestii co do kształtowania strategii umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa. Poruszane w pracy zagadnienia noszą znamiona nowego problemu badawczego. Zarówno w zagranicznej, jak i w polskiej literaturze z zakresu internacjonalizacji przedsiębiorstw analizuje się bowiem proces i strategie czynnego umiędzynarodowienia, zaś w bardzo ograniczonym zakresie i w nielicznych publikacjach prowadzi się rozważania nad procesem i strategiami biernego umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa oraz nie podnosi się kwestii deinternacjonalizacji przedsiębiorstwa i przebiegu tego procesu. Ponadto w literaturze polskiej nie analizowano uwarunkowań, w tym motywów umiędzynarodowienia przedsiębiorstw, zwłaszcza w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej. W literaturze polskiej nie ma też kompleksowej analizy procesu i strategii umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw obejmującej przebieg procesu internacjonalizacji (kolejność wejścia na rynki zagraniczne i kolejność stosowania form umiędzynarodowienia) oraz takie elementy strategii umiędzynarodowienia, jak: umiędzynarodowienie łańcucha wartości przedsiębiorstwa, bierne i czynne formy umiędzynarodowienia oraz relacje z partnerami zagranicznymi (dostawcami i odbiorcami), geograficzna dywersyfikacja zagranicznej aktywności przedsiębiorstwa i przewagi konkurencyjne wykorzystywane przez polskie przedsiębiorstwa na rynkach zagranicznych, stopień adaptacji działań marketingowych polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw, w przekroju branż oraz w przekroju wyróżnionych rynków zagranicznych. Poruszane w pracy zagadnienia noszą znamiona nowego problemu badawczego także dlatego, że przedstawiona autorska koncepcja modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw może stanowić nową metodę analizy strategii umiędzynarodowienia. Posługując się zaprezentowanym w pracy modelem internacjonalizacji, dokonano analizy zmian rzeczywistych strategii umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej, w tym również z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw oraz w przekroju branż. Warto podkreślić, że w pracy podjęto się analizy rzeczywistych strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw na wyróżnionych rynkach zagranicznych (UE-15, innych niż UE-15 rynkach UE, Rosji, Ukrainy, "tanich" krajów azjatyckich, innych rynkach) w celu identyfikacji ewentualnych różnic zachowań polskich przedsiębiorstw na tych rynkach. Celom poznawczym i metodycznym pracy odpowiada struktura książki, która składa się z czterech rozdziałów. W rozdziale pierwszym przedstawiono prezentowane w literaturze definicje internacjonalizacji przedsiębiorstwa i dokonano ich klasyfikacji. Przedstawiono też przyjętą w pracy, w wyniku studiów literatury, definicję internacjonalizacji przedsiębiorstwa. Dokonano klasyfikacji i przeglądu następujących teorii i modeli internacjonalizacji przedsiębiorstwa: teorii luki technologicznej i teorii cyklu życia produktu, teorii zaliczanych do tzw. nurtu monopolu, teorii zaliczanych do tzw. nurtu efektywności, eklektycznej teorii produkcji międzynarodowej, teorii etapowej internacjonalizacji przedsiębiorstwa, sieciowych teorii internacjonalizacji, teorii wczesnej internacjonalizacji oraz tzw. alternatywnych teorii internacjonalizacji przedsiębiorstwa. Zaprezentowano też przyjętą w pracy, w wyniku studiów literatury, koncepcję procesu umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa uwzględniającą różne ścieżki przebiegu tego procesu, w tym deinternacjonalizację. W rozdziale drugim dokonano przeglądu prezentowanych w literaturze przedmiotu definicji strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa i przedstawiono przyjętą w pracy definicję strategii internacjonalizacji. Zaprezentowano też proces opracowania strategii umiędzynarodowienia oraz obszernie omówiono treść strategii internacjonalizacji formułowanej na poziomie sieci przedsiębiorstw, poziomie przedsiębiorstwa i poziomie strategicznych jednostek biznesu oraz na poziomie funkcjonalnym, uwzględniając internacjonalizację bierną i czynną. W rozdziale trzecim dokonano przeglądu badań empirycznych dotyczących strategii umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw. Przedstawiono koncepcję modelu internacjonalizacji przedsiębiorstwa jako metody analizy strategii umiędzynarodowienia oraz zaproponowano typologię modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw. W rozdziale tym przedstawiono również koncepcję badań empirycznych, które wykorzystano do weryfikacji postawionych w pracy hipotez. Zaprezentowano wyniki badań dotyczących rzeczywistych determinantów strategii internacjonalizacji, wybranych elementów treści strategii umiędzynarodowienia i wyników badanych przedsiębiorstw z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstwa oraz w przekroju badanych branż. Wybrane uwarunkowania, wiele elementów strategii internacjonalizacji oraz wyniki przedsiębiorstw analizowano także w przekroju wyróżnionych rynków geograficznych. Przedstawiono również zidentyfikowane w wyniku badań empirycznych z zastosowaniem przyjętej w pracy koncepcji modelu internacjonalizacji modele internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw w latach 2003 i 2008, co pozwoliło na dokonanie analizy zmian strategii umiędzynarodowienia badanych firm w analizowanym okresie z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw i w przekroju badanych branż. W rozdziale czwartym zaprezentowano wyniki przeprowadzonych przez autorkę badań jakościowych w formie wywiadów pogłębionych z menedżerami wybranych polskich przedsiębiorstw. Przedstawiono opisy przypadków strategii i modeli internacjonalizacji sześciu polskich średnich i dużych przedsiębiorstw, w tym jednej firmy branży chemicznej (Zakłady Azotowe Puławy SA), trzech przedsiębiorstw przemysłu spożywczego (Tago Przedsiębiorstwo Przemysłu Cukierniczego, Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego Hortino Sp. z o.o. oraz Mokate) i dwu firm branży elektromaszynowej (Kłos Nowoczesne Technologie Bankowe Spółka z o.o., Technodiament Sp. z o. o.). Badane przedsiębiorstwa różnią się co do przebiegu procesu internacjonalizacji, stosują różne strategie umiędzynarodowienia oraz reprezentują różne modele internacjonalizacji. Książka powstała w wyniku realizacji projektu badawczego pt. ?Modele internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej" (projekt nr N115 013 32/0271), finansowanego ze środków na naukę w latach 2007-2009.

[[[separator]]]


Wstęp

 

ROZDZIAŁ 1. Internacjonalizacja przedsiębiorstw - przegląd koncepcji teoretycznych
1.1. Pojęcia i istota internacjonalizacji przedsiębiorstwa
1.2. Klasyfikacja współczesnych teorii internacjonalizacji przedsiębiorstw
1.3. Przegląd wybranych teorii internacjonalizacji przedsiębiorstw
1.3.1. Teoria luki technologicznej i teoria cyklu życia produktu
1.3.2. Teorie reprezentujące nurt monopolu
1.3.3. Teorie reprezentujące nurt efektywności
1.3.4. Eklektyczna teoria produkcji międzynarodowej
1.3.5. Teorie etapowej internacjonalizacji przedsiębiorstwa
1.3.6. Teorie sieciowej internacjonalizacji
1.3.7. Krytyka teorii etapowej internacjonalizacji przedsiębiorstwa - teorie wczesnej internacjonalizacji
1.3.8. Alternatywne teorie internacjonalizacji przedsiębiorstwa
1.4. Koncepcja procesu umiędzynarodowienia przyjęta w pracy

ROZDZIAŁ 2. Strategie internacjonalizacji przedsiębiorstw
2.1. Pojęcie i proces formułowania strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa
2.2. Uwarunkowania strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa
2.3. Zakres przedmiotowy strategii internacjonalizacji
2.4. Treść strategii internacjonalizacji na poziomie sieci przedsiębiorstw
2.5. Treść strategii internacjonalizacji na poziomie przedsiębiorstwa lub na poziomie strategicznej jednostki biznesu
2.6. Klasyfikacja i charakterystyka form internacjonalizacji
2.7. Strategia internacjonalizacji przedsiębiorstwa formułowana na poziomie funkcjonalnym

ROZDZIAŁ 3. Strategie internacjonalizacji polskich małych i średnich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej - wyniki badań empirycznych
3.1. Strategie internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw - przegląd badań empirycznych
3.2. Koncepcja modelu internacjonalizacji przyjęta w pracy
3.3. Typologia oraz zmiany modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw
3.4. Koncepcja badań empirycznych
3.4.1. Cele i przedmiot badań empirycznych
3.4.2. Metody badawcze
3.4.3. Charakterystyka próby badawczej
3.5. Uwarunkowania internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw
3.5.1. Motywy internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw
3.5.2. Zasoby jako wewnętrzne uwarunkowania umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa
3.5.3. Atrakcyjność rynku i ryzyko działalności na danym rynku jako determinanty internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw
3.5.4. Uwarunkowania adaptacji strategii przedsiębiorstwa do uwarunkowań lokalnych rynków
3.6. Wybrane elementy strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw
3.6.1. Struktura i strategii internacjonalizacja łańcucha wartości badanych przedsiębiorstw
3.6.2. Geograficzny zasięg, zakres zaangażowania na rynkach zagranicznych oraz formy internacjonalizacji i relacje badanych polskich przedsiębiorstw z partnerem zagranicznymi
3.6.3. Relacje badanych przedsiębiorstw z zagranicznymi dostawcami i odbiorcami
3.6.4. Strategie konkurowania badanych polskich przedsiębiorstw na rynku międzynarodowym
3.7. Zmiany strategii internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej
3.8. Deklaracje menedżerów co do wyników badanych przedsiębiorstw

ROZDZIAŁ 4. Analiza przypadków strategii i modeli internacjonalizacji polskich średnich i dużych przedsiębiorstw
4.1. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Kłos Zbigniew Nowoczesne Technologie Bankowe Sp. z o.o.
4.2. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Technodiament Sp. z o.o.
4.3. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Tago Przedsiębiorstwo Przemysłu Cukierniczego (PPC)
4.4. Analiza przypadku internacjonalizacji Zakładu Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego Hortino Leżajsk Sp. z o.o.
4.5. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Mokate
4.6. Analiza przypadku internacjonalizacji Zakładów Azotowych "Puławy" SA

Podsumowanie

Bibliografia

Spis tabel
Spis rysunków

 

Opis

Wydanie: 2
Rok wydania: 2010
Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza
Oprawa: miękka
Format: B5
Liczba stron: 409

Wstęp

W ostatnich latach przedmiotem wielu publikacji stała się także internacjonalizacja polskich przedsiębiorstw. Wzrost zainteresowania tą problematyką miał m.in. związek z transformacją systemu społeczno?gospodarczego w Polsce, a w ostatnich latach - z akcesją Polski do Unii Europejskiej. W tych publikacjach zwraca się uwagę na to, że powiększenie jednolitego rynku europejskiego w efekcie przyjęcia nowych krajów członkowskich, w tym Polski, spowodowało pojawienie się wielu zagrożeń i szans dla polskich przedsiębiorstw. Jako zagrożenia wskazywano m.in. ułatwienie dostępu do jednolitego rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w tym do rynku polskiego dla większej liczby oferentów, wzrost intensywności konkurencji w poszczególnych branżach na rynkach krajowych (regionalnych) uznanych za szczególnie atrakcyjne, wzrost intensywności konkurencji na rynku polskim, a także wprowadzenie regulacji prawnych skutkujących utratą tradycyjnych partnerów handlowych, zwłaszcza z krajów trzecich (spoza Unii Europejskiej). Jako szanse akcesji Polski do UE postrzegano m.in. ułatwienie dostępu polskim przedsiębiorstwom do rozszerzonego wewnętrznego rynku Unii Europejskiej, wzrost atrakcyjności polskich firm dla zagranicznych inwestorów i kooperantów oraz zwiększenie możliwości pozyskiwania przez polskie przedsiębiorstwa zasobów finansowych. W publikacjach podkreśla się też, że zmiany uwarunkowań działania polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do UE i związana z tym konieczność wzrostu ich konkurencyjności wymagały i wymagają niekiedy zmian sposobów ich funkcjonowania, zasięgu geograficznego działania, sposobów tworzenia przewagi konkurencyjnej i miejsca przedsiębiorstwa w łańcuchu wartości, a w przypadku niektórych firm mogły stymulować ich umiędzynarodowienie. Odpowiadająca warunkom działania przedsiębiorstwa strategia internacjonalizacji sprzyjać może bowiem wzrostowi konkurencyjności przedsiębiorstwa i warunkować zrównoważony wzrost firmy. Polski dorobek obejmuje szereg prac o charakterze przyczynkowym, dotyczących postulowanych zmian zachowań polskich przedsiębiorstw na rynku międzynarodowym. Przeprowadzono też empiryczne badania dotyczące internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw, w tym m.in. znaczenia internacjonalizacji jako celu strategicznego, form i kierunków ekspansji geograficznej oraz przewag konkurencyjnych polskich przedsiębiorstw. W literaturze światowej, w tym polskiej, jest więc wiele publikacji dotyczących internacjonalizacji przedsiębiorstw, w tym procesu umiędzynarodowienia i strategii internacjonalizacji. Autorzy tych opracowań analizują jednak internacjonalizację (proces, a zwłaszcza strategie umiędzynarodowienia) z uwzględnieniem przede wszystkim czynnego umiędzynarodowienia, a więc rozpatrując ją w kontekście ekspansji przedsiębiorstwa na rynki zagraniczne. Tylko w pojedynczych publikacjach, i to w bardzo ograniczonym zakresie, poruszane jest też zagadnienie internacjonalizacji biernej, w tym strategie na zagranicznych rynkach zaopatrzenia oraz bierne formy umiędzynarodowienia. A przecież bierna internacjonalizacja przedsiębiorstwa może sprzyjać czynnemu umiędzynarodowieniu przedsiębiorstwa oraz tworzeniu jego przewagi konkurencyjnej na rynku krajowym lub na rynkach zagranicznych. Nieliczne są też publikacje oraz badania empiryczne, w których porusza się zagadnienie deinternacjonalizacji przedsiębiorstwa. Ponadto w publikacjach dotyczących umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw analizuje się wprawdzie specyficzne uwarunkowania funkcjonowania polskich przedsiębiorstw, w tym w warunkach integracji z Unią Europejską, lecz nie podejmowano badań empirycznych służących identyfikacji np. motywów internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw, zasobów jako wewnętrznych uwarunkowań umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa czy czynników skłaniających polskie przedsiębiorstwa do adaptacji strategii marketingowej do warunków lokalnych. Zasadna wydawała się więc empiryczna weryfikacja rzeczywistych strategii oraz kierunków zmian modeli internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw kilka lat po akcesji Polski do Unii Europejskiej z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw oraz w przekroju branż, a także w przekroju rynków zagranicznych. Cele poznawcze i metodyczne pracy i wynikający z nich zakres badań, których wyniki zaprezentowano w książce, są następujące: 1) systematyzacja pojęć związanych z internacjonalizacją przedsiębiorstwa oraz dokonanie przeglądu teorii internacjonalizacji przedsiębiorstw i ich klasyfikacja; 2) systematyzacja pojęć związanych ze strategią internacjonalizacji przedsiębiorstwa oraz identyfikacja i charakterystyka złożoności procesu tworzenia i treści strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa na poziomie sieci przedsiębiorstw, na poziomie przedsiębiorstwa i strategicznej jednostki biznesu oraz na poziomie funkcjonalnym z uwzględnieniem biernej i aktywnej internacjonalizacji; 3) klasyfikacja i charakterystyka korzyści i ograniczeń biernych i aktywnych form umiędzynarodowienia; 4) przedstawienie koncepcji modelu internacjonalizacji przedsiębiorstwa odwołującego się do przyjętej w pracy koncepcji procesu umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa i umożliwiającego analizę strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa i jej zmian oraz typologia modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw (cel metodyczny); 5) na podstawie badań przeprowadzonych na grupie 257 polskich średnich i dużych przedsiębiorstw branż: chemicznej, elektromaszynowej oraz spożywczej zidentyfikowanie i analiza determinantów internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw, w tym zasobów istotnych z punktu widzenia umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa, motywów umiędzynarodowienia oraz atrakcyjności i ryzyka rynków zagranicznych w ocenie kadry zarządzającej badanych firm, a także identyfikacja rzeczywistych strategii internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw oraz zmian rzeczywistych strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw po akcesji Polski do UE; 6) analiza determinantów, strategii i zmian modeli internacjonalizacji z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstwa (badano zachowania średnich i dużych przedsiębiorstw) oraz w przekroju trzech uwzględnionych w badaniu branż o największym znaczeniu w polskim handlu zagranicznym (przemysł elektromaszynowy, przemysł chemiczny, przemysł spożywczy); 7) analiza rzeczywistych strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw w przekroju wyróżnionych w badaniu rynków zagranicznych: kraje UE?15, inne niż UE?15 rynki UE, Rosja, Ukraina, ?tanie" kraje azjatyckie, inne rynki; 8) analiza przypadków strategii internacjonalizacji wybranych polskich średnich i dużych przedsiębiorstw branży chemicznej, elektromaszynowej i spożywczej; 9) zaproponowanie menedżerom polskich przedsiębiorstw praktycznych sugestii co do kształtowania strategii umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa. Poruszane w pracy zagadnienia noszą znamiona nowego problemu badawczego. Zarówno w zagranicznej, jak i w polskiej literaturze z zakresu internacjonalizacji przedsiębiorstw analizuje się bowiem proces i strategie czynnego umiędzynarodowienia, zaś w bardzo ograniczonym zakresie i w nielicznych publikacjach prowadzi się rozważania nad procesem i strategiami biernego umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa oraz nie podnosi się kwestii deinternacjonalizacji przedsiębiorstwa i przebiegu tego procesu. Ponadto w literaturze polskiej nie analizowano uwarunkowań, w tym motywów umiędzynarodowienia przedsiębiorstw, zwłaszcza w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej. W literaturze polskiej nie ma też kompleksowej analizy procesu i strategii umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw obejmującej przebieg procesu internacjonalizacji (kolejność wejścia na rynki zagraniczne i kolejność stosowania form umiędzynarodowienia) oraz takie elementy strategii umiędzynarodowienia, jak: umiędzynarodowienie łańcucha wartości przedsiębiorstwa, bierne i czynne formy umiędzynarodowienia oraz relacje z partnerami zagranicznymi (dostawcami i odbiorcami), geograficzna dywersyfikacja zagranicznej aktywności przedsiębiorstwa i przewagi konkurencyjne wykorzystywane przez polskie przedsiębiorstwa na rynkach zagranicznych, stopień adaptacji działań marketingowych polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw, w przekroju branż oraz w przekroju wyróżnionych rynków zagranicznych. Poruszane w pracy zagadnienia noszą znamiona nowego problemu badawczego także dlatego, że przedstawiona autorska koncepcja modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw może stanowić nową metodę analizy strategii umiędzynarodowienia. Posługując się zaprezentowanym w pracy modelem internacjonalizacji, dokonano analizy zmian rzeczywistych strategii umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej, w tym również z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw oraz w przekroju branż. Warto podkreślić, że w pracy podjęto się analizy rzeczywistych strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw na wyróżnionych rynkach zagranicznych (UE-15, innych niż UE-15 rynkach UE, Rosji, Ukrainy, "tanich" krajów azjatyckich, innych rynkach) w celu identyfikacji ewentualnych różnic zachowań polskich przedsiębiorstw na tych rynkach. Celom poznawczym i metodycznym pracy odpowiada struktura książki, która składa się z czterech rozdziałów. W rozdziale pierwszym przedstawiono prezentowane w literaturze definicje internacjonalizacji przedsiębiorstwa i dokonano ich klasyfikacji. Przedstawiono też przyjętą w pracy, w wyniku studiów literatury, definicję internacjonalizacji przedsiębiorstwa. Dokonano klasyfikacji i przeglądu następujących teorii i modeli internacjonalizacji przedsiębiorstwa: teorii luki technologicznej i teorii cyklu życia produktu, teorii zaliczanych do tzw. nurtu monopolu, teorii zaliczanych do tzw. nurtu efektywności, eklektycznej teorii produkcji międzynarodowej, teorii etapowej internacjonalizacji przedsiębiorstwa, sieciowych teorii internacjonalizacji, teorii wczesnej internacjonalizacji oraz tzw. alternatywnych teorii internacjonalizacji przedsiębiorstwa. Zaprezentowano też przyjętą w pracy, w wyniku studiów literatury, koncepcję procesu umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa uwzględniającą różne ścieżki przebiegu tego procesu, w tym deinternacjonalizację. W rozdziale drugim dokonano przeglądu prezentowanych w literaturze przedmiotu definicji strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa i przedstawiono przyjętą w pracy definicję strategii internacjonalizacji. Zaprezentowano też proces opracowania strategii umiędzynarodowienia oraz obszernie omówiono treść strategii internacjonalizacji formułowanej na poziomie sieci przedsiębiorstw, poziomie przedsiębiorstwa i poziomie strategicznych jednostek biznesu oraz na poziomie funkcjonalnym, uwzględniając internacjonalizację bierną i czynną. W rozdziale trzecim dokonano przeglądu badań empirycznych dotyczących strategii umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw. Przedstawiono koncepcję modelu internacjonalizacji przedsiębiorstwa jako metody analizy strategii umiędzynarodowienia oraz zaproponowano typologię modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw. W rozdziale tym przedstawiono również koncepcję badań empirycznych, które wykorzystano do weryfikacji postawionych w pracy hipotez. Zaprezentowano wyniki badań dotyczących rzeczywistych determinantów strategii internacjonalizacji, wybranych elementów treści strategii umiędzynarodowienia i wyników badanych przedsiębiorstw z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstwa oraz w przekroju badanych branż. Wybrane uwarunkowania, wiele elementów strategii internacjonalizacji oraz wyniki przedsiębiorstw analizowano także w przekroju wyróżnionych rynków geograficznych. Przedstawiono również zidentyfikowane w wyniku badań empirycznych z zastosowaniem przyjętej w pracy koncepcji modelu internacjonalizacji modele internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw w latach 2003 i 2008, co pozwoliło na dokonanie analizy zmian strategii umiędzynarodowienia badanych firm w analizowanym okresie z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw i w przekroju badanych branż. W rozdziale czwartym zaprezentowano wyniki przeprowadzonych przez autorkę badań jakościowych w formie wywiadów pogłębionych z menedżerami wybranych polskich przedsiębiorstw. Przedstawiono opisy przypadków strategii i modeli internacjonalizacji sześciu polskich średnich i dużych przedsiębiorstw, w tym jednej firmy branży chemicznej (Zakłady Azotowe Puławy SA), trzech przedsiębiorstw przemysłu spożywczego (Tago Przedsiębiorstwo Przemysłu Cukierniczego, Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego Hortino Sp. z o.o. oraz Mokate) i dwu firm branży elektromaszynowej (Kłos Nowoczesne Technologie Bankowe Spółka z o.o., Technodiament Sp. z o. o.). Badane przedsiębiorstwa różnią się co do przebiegu procesu internacjonalizacji, stosują różne strategie umiędzynarodowienia oraz reprezentują różne modele internacjonalizacji. Książka powstała w wyniku realizacji projektu badawczego pt. ?Modele internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej" (projekt nr N115 013 32/0271), finansowanego ze środków na naukę w latach 2007-2009.

Spis treści


Wstęp

 

ROZDZIAŁ 1. Internacjonalizacja przedsiębiorstw - przegląd koncepcji teoretycznych
1.1. Pojęcia i istota internacjonalizacji przedsiębiorstwa
1.2. Klasyfikacja współczesnych teorii internacjonalizacji przedsiębiorstw
1.3. Przegląd wybranych teorii internacjonalizacji przedsiębiorstw
1.3.1. Teoria luki technologicznej i teoria cyklu życia produktu
1.3.2. Teorie reprezentujące nurt monopolu
1.3.3. Teorie reprezentujące nurt efektywności
1.3.4. Eklektyczna teoria produkcji międzynarodowej
1.3.5. Teorie etapowej internacjonalizacji przedsiębiorstwa
1.3.6. Teorie sieciowej internacjonalizacji
1.3.7. Krytyka teorii etapowej internacjonalizacji przedsiębiorstwa - teorie wczesnej internacjonalizacji
1.3.8. Alternatywne teorie internacjonalizacji przedsiębiorstwa
1.4. Koncepcja procesu umiędzynarodowienia przyjęta w pracy

ROZDZIAŁ 2. Strategie internacjonalizacji przedsiębiorstw
2.1. Pojęcie i proces formułowania strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa
2.2. Uwarunkowania strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa
2.3. Zakres przedmiotowy strategii internacjonalizacji
2.4. Treść strategii internacjonalizacji na poziomie sieci przedsiębiorstw
2.5. Treść strategii internacjonalizacji na poziomie przedsiębiorstwa lub na poziomie strategicznej jednostki biznesu
2.6. Klasyfikacja i charakterystyka form internacjonalizacji
2.7. Strategia internacjonalizacji przedsiębiorstwa formułowana na poziomie funkcjonalnym

ROZDZIAŁ 3. Strategie internacjonalizacji polskich małych i średnich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej - wyniki badań empirycznych
3.1. Strategie internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw - przegląd badań empirycznych
3.2. Koncepcja modelu internacjonalizacji przyjęta w pracy
3.3. Typologia oraz zmiany modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw
3.4. Koncepcja badań empirycznych
3.4.1. Cele i przedmiot badań empirycznych
3.4.2. Metody badawcze
3.4.3. Charakterystyka próby badawczej
3.5. Uwarunkowania internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw
3.5.1. Motywy internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw
3.5.2. Zasoby jako wewnętrzne uwarunkowania umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa
3.5.3. Atrakcyjność rynku i ryzyko działalności na danym rynku jako determinanty internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw
3.5.4. Uwarunkowania adaptacji strategii przedsiębiorstwa do uwarunkowań lokalnych rynków
3.6. Wybrane elementy strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw
3.6.1. Struktura i strategii internacjonalizacja łańcucha wartości badanych przedsiębiorstw
3.6.2. Geograficzny zasięg, zakres zaangażowania na rynkach zagranicznych oraz formy internacjonalizacji i relacje badanych polskich przedsiębiorstw z partnerem zagranicznymi
3.6.3. Relacje badanych przedsiębiorstw z zagranicznymi dostawcami i odbiorcami
3.6.4. Strategie konkurowania badanych polskich przedsiębiorstw na rynku międzynarodowym
3.7. Zmiany strategii internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej
3.8. Deklaracje menedżerów co do wyników badanych przedsiębiorstw

ROZDZIAŁ 4. Analiza przypadków strategii i modeli internacjonalizacji polskich średnich i dużych przedsiębiorstw
4.1. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Kłos Zbigniew Nowoczesne Technologie Bankowe Sp. z o.o.
4.2. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Technodiament Sp. z o.o.
4.3. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Tago Przedsiębiorstwo Przemysłu Cukierniczego (PPC)
4.4. Analiza przypadku internacjonalizacji Zakładu Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego Hortino Leżajsk Sp. z o.o.
4.5. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Mokate
4.6. Analiza przypadku internacjonalizacji Zakładów Azotowych "Puławy" SA

Podsumowanie

Bibliografia

Spis tabel
Spis rysunków

 

Opinie

Twoja ocena:
Wydanie: 2
Rok wydania: 2010
Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza
Oprawa: miękka
Format: B5
Liczba stron: 409

W ostatnich latach przedmiotem wielu publikacji stała się także internacjonalizacja polskich przedsiębiorstw. Wzrost zainteresowania tą problematyką miał m.in. związek z transformacją systemu społeczno?gospodarczego w Polsce, a w ostatnich latach - z akcesją Polski do Unii Europejskiej. W tych publikacjach zwraca się uwagę na to, że powiększenie jednolitego rynku europejskiego w efekcie przyjęcia nowych krajów członkowskich, w tym Polski, spowodowało pojawienie się wielu zagrożeń i szans dla polskich przedsiębiorstw. Jako zagrożenia wskazywano m.in. ułatwienie dostępu do jednolitego rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w tym do rynku polskiego dla większej liczby oferentów, wzrost intensywności konkurencji w poszczególnych branżach na rynkach krajowych (regionalnych) uznanych za szczególnie atrakcyjne, wzrost intensywności konkurencji na rynku polskim, a także wprowadzenie regulacji prawnych skutkujących utratą tradycyjnych partnerów handlowych, zwłaszcza z krajów trzecich (spoza Unii Europejskiej). Jako szanse akcesji Polski do UE postrzegano m.in. ułatwienie dostępu polskim przedsiębiorstwom do rozszerzonego wewnętrznego rynku Unii Europejskiej, wzrost atrakcyjności polskich firm dla zagranicznych inwestorów i kooperantów oraz zwiększenie możliwości pozyskiwania przez polskie przedsiębiorstwa zasobów finansowych. W publikacjach podkreśla się też, że zmiany uwarunkowań działania polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do UE i związana z tym konieczność wzrostu ich konkurencyjności wymagały i wymagają niekiedy zmian sposobów ich funkcjonowania, zasięgu geograficznego działania, sposobów tworzenia przewagi konkurencyjnej i miejsca przedsiębiorstwa w łańcuchu wartości, a w przypadku niektórych firm mogły stymulować ich umiędzynarodowienie. Odpowiadająca warunkom działania przedsiębiorstwa strategia internacjonalizacji sprzyjać może bowiem wzrostowi konkurencyjności przedsiębiorstwa i warunkować zrównoważony wzrost firmy. Polski dorobek obejmuje szereg prac o charakterze przyczynkowym, dotyczących postulowanych zmian zachowań polskich przedsiębiorstw na rynku międzynarodowym. Przeprowadzono też empiryczne badania dotyczące internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw, w tym m.in. znaczenia internacjonalizacji jako celu strategicznego, form i kierunków ekspansji geograficznej oraz przewag konkurencyjnych polskich przedsiębiorstw. W literaturze światowej, w tym polskiej, jest więc wiele publikacji dotyczących internacjonalizacji przedsiębiorstw, w tym procesu umiędzynarodowienia i strategii internacjonalizacji. Autorzy tych opracowań analizują jednak internacjonalizację (proces, a zwłaszcza strategie umiędzynarodowienia) z uwzględnieniem przede wszystkim czynnego umiędzynarodowienia, a więc rozpatrując ją w kontekście ekspansji przedsiębiorstwa na rynki zagraniczne. Tylko w pojedynczych publikacjach, i to w bardzo ograniczonym zakresie, poruszane jest też zagadnienie internacjonalizacji biernej, w tym strategie na zagranicznych rynkach zaopatrzenia oraz bierne formy umiędzynarodowienia. A przecież bierna internacjonalizacja przedsiębiorstwa może sprzyjać czynnemu umiędzynarodowieniu przedsiębiorstwa oraz tworzeniu jego przewagi konkurencyjnej na rynku krajowym lub na rynkach zagranicznych. Nieliczne są też publikacje oraz badania empiryczne, w których porusza się zagadnienie deinternacjonalizacji przedsiębiorstwa. Ponadto w publikacjach dotyczących umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw analizuje się wprawdzie specyficzne uwarunkowania funkcjonowania polskich przedsiębiorstw, w tym w warunkach integracji z Unią Europejską, lecz nie podejmowano badań empirycznych służących identyfikacji np. motywów internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw, zasobów jako wewnętrznych uwarunkowań umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa czy czynników skłaniających polskie przedsiębiorstwa do adaptacji strategii marketingowej do warunków lokalnych. Zasadna wydawała się więc empiryczna weryfikacja rzeczywistych strategii oraz kierunków zmian modeli internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw kilka lat po akcesji Polski do Unii Europejskiej z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw oraz w przekroju branż, a także w przekroju rynków zagranicznych. Cele poznawcze i metodyczne pracy i wynikający z nich zakres badań, których wyniki zaprezentowano w książce, są następujące: 1) systematyzacja pojęć związanych z internacjonalizacją przedsiębiorstwa oraz dokonanie przeglądu teorii internacjonalizacji przedsiębiorstw i ich klasyfikacja; 2) systematyzacja pojęć związanych ze strategią internacjonalizacji przedsiębiorstwa oraz identyfikacja i charakterystyka złożoności procesu tworzenia i treści strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa na poziomie sieci przedsiębiorstw, na poziomie przedsiębiorstwa i strategicznej jednostki biznesu oraz na poziomie funkcjonalnym z uwzględnieniem biernej i aktywnej internacjonalizacji; 3) klasyfikacja i charakterystyka korzyści i ograniczeń biernych i aktywnych form umiędzynarodowienia; 4) przedstawienie koncepcji modelu internacjonalizacji przedsiębiorstwa odwołującego się do przyjętej w pracy koncepcji procesu umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa i umożliwiającego analizę strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa i jej zmian oraz typologia modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw (cel metodyczny); 5) na podstawie badań przeprowadzonych na grupie 257 polskich średnich i dużych przedsiębiorstw branż: chemicznej, elektromaszynowej oraz spożywczej zidentyfikowanie i analiza determinantów internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw, w tym zasobów istotnych z punktu widzenia umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa, motywów umiędzynarodowienia oraz atrakcyjności i ryzyka rynków zagranicznych w ocenie kadry zarządzającej badanych firm, a także identyfikacja rzeczywistych strategii internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw oraz zmian rzeczywistych strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw po akcesji Polski do UE; 6) analiza determinantów, strategii i zmian modeli internacjonalizacji z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstwa (badano zachowania średnich i dużych przedsiębiorstw) oraz w przekroju trzech uwzględnionych w badaniu branż o największym znaczeniu w polskim handlu zagranicznym (przemysł elektromaszynowy, przemysł chemiczny, przemysł spożywczy); 7) analiza rzeczywistych strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw w przekroju wyróżnionych w badaniu rynków zagranicznych: kraje UE?15, inne niż UE?15 rynki UE, Rosja, Ukraina, ?tanie" kraje azjatyckie, inne rynki; 8) analiza przypadków strategii internacjonalizacji wybranych polskich średnich i dużych przedsiębiorstw branży chemicznej, elektromaszynowej i spożywczej; 9) zaproponowanie menedżerom polskich przedsiębiorstw praktycznych sugestii co do kształtowania strategii umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa. Poruszane w pracy zagadnienia noszą znamiona nowego problemu badawczego. Zarówno w zagranicznej, jak i w polskiej literaturze z zakresu internacjonalizacji przedsiębiorstw analizuje się bowiem proces i strategie czynnego umiędzynarodowienia, zaś w bardzo ograniczonym zakresie i w nielicznych publikacjach prowadzi się rozważania nad procesem i strategiami biernego umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa oraz nie podnosi się kwestii deinternacjonalizacji przedsiębiorstwa i przebiegu tego procesu. Ponadto w literaturze polskiej nie analizowano uwarunkowań, w tym motywów umiędzynarodowienia przedsiębiorstw, zwłaszcza w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej. W literaturze polskiej nie ma też kompleksowej analizy procesu i strategii umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw obejmującej przebieg procesu internacjonalizacji (kolejność wejścia na rynki zagraniczne i kolejność stosowania form umiędzynarodowienia) oraz takie elementy strategii umiędzynarodowienia, jak: umiędzynarodowienie łańcucha wartości przedsiębiorstwa, bierne i czynne formy umiędzynarodowienia oraz relacje z partnerami zagranicznymi (dostawcami i odbiorcami), geograficzna dywersyfikacja zagranicznej aktywności przedsiębiorstwa i przewagi konkurencyjne wykorzystywane przez polskie przedsiębiorstwa na rynkach zagranicznych, stopień adaptacji działań marketingowych polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw, w przekroju branż oraz w przekroju wyróżnionych rynków zagranicznych. Poruszane w pracy zagadnienia noszą znamiona nowego problemu badawczego także dlatego, że przedstawiona autorska koncepcja modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw może stanowić nową metodę analizy strategii umiędzynarodowienia. Posługując się zaprezentowanym w pracy modelem internacjonalizacji, dokonano analizy zmian rzeczywistych strategii umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej, w tym również z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw oraz w przekroju branż. Warto podkreślić, że w pracy podjęto się analizy rzeczywistych strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw na wyróżnionych rynkach zagranicznych (UE-15, innych niż UE-15 rynkach UE, Rosji, Ukrainy, "tanich" krajów azjatyckich, innych rynkach) w celu identyfikacji ewentualnych różnic zachowań polskich przedsiębiorstw na tych rynkach. Celom poznawczym i metodycznym pracy odpowiada struktura książki, która składa się z czterech rozdziałów. W rozdziale pierwszym przedstawiono prezentowane w literaturze definicje internacjonalizacji przedsiębiorstwa i dokonano ich klasyfikacji. Przedstawiono też przyjętą w pracy, w wyniku studiów literatury, definicję internacjonalizacji przedsiębiorstwa. Dokonano klasyfikacji i przeglądu następujących teorii i modeli internacjonalizacji przedsiębiorstwa: teorii luki technologicznej i teorii cyklu życia produktu, teorii zaliczanych do tzw. nurtu monopolu, teorii zaliczanych do tzw. nurtu efektywności, eklektycznej teorii produkcji międzynarodowej, teorii etapowej internacjonalizacji przedsiębiorstwa, sieciowych teorii internacjonalizacji, teorii wczesnej internacjonalizacji oraz tzw. alternatywnych teorii internacjonalizacji przedsiębiorstwa. Zaprezentowano też przyjętą w pracy, w wyniku studiów literatury, koncepcję procesu umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa uwzględniającą różne ścieżki przebiegu tego procesu, w tym deinternacjonalizację. W rozdziale drugim dokonano przeglądu prezentowanych w literaturze przedmiotu definicji strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa i przedstawiono przyjętą w pracy definicję strategii internacjonalizacji. Zaprezentowano też proces opracowania strategii umiędzynarodowienia oraz obszernie omówiono treść strategii internacjonalizacji formułowanej na poziomie sieci przedsiębiorstw, poziomie przedsiębiorstwa i poziomie strategicznych jednostek biznesu oraz na poziomie funkcjonalnym, uwzględniając internacjonalizację bierną i czynną. W rozdziale trzecim dokonano przeglądu badań empirycznych dotyczących strategii umiędzynarodowienia polskich przedsiębiorstw. Przedstawiono koncepcję modelu internacjonalizacji przedsiębiorstwa jako metody analizy strategii umiędzynarodowienia oraz zaproponowano typologię modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw. W rozdziale tym przedstawiono również koncepcję badań empirycznych, które wykorzystano do weryfikacji postawionych w pracy hipotez. Zaprezentowano wyniki badań dotyczących rzeczywistych determinantów strategii internacjonalizacji, wybranych elementów treści strategii umiędzynarodowienia i wyników badanych przedsiębiorstw z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstwa oraz w przekroju badanych branż. Wybrane uwarunkowania, wiele elementów strategii internacjonalizacji oraz wyniki przedsiębiorstw analizowano także w przekroju wyróżnionych rynków geograficznych. Przedstawiono również zidentyfikowane w wyniku badań empirycznych z zastosowaniem przyjętej w pracy koncepcji modelu internacjonalizacji modele internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw w latach 2003 i 2008, co pozwoliło na dokonanie analizy zmian strategii umiędzynarodowienia badanych firm w analizowanym okresie z uwzględnieniem wielkości przedsiębiorstw i w przekroju badanych branż. W rozdziale czwartym zaprezentowano wyniki przeprowadzonych przez autorkę badań jakościowych w formie wywiadów pogłębionych z menedżerami wybranych polskich przedsiębiorstw. Przedstawiono opisy przypadków strategii i modeli internacjonalizacji sześciu polskich średnich i dużych przedsiębiorstw, w tym jednej firmy branży chemicznej (Zakłady Azotowe Puławy SA), trzech przedsiębiorstw przemysłu spożywczego (Tago Przedsiębiorstwo Przemysłu Cukierniczego, Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego Hortino Sp. z o.o. oraz Mokate) i dwu firm branży elektromaszynowej (Kłos Nowoczesne Technologie Bankowe Spółka z o.o., Technodiament Sp. z o. o.). Badane przedsiębiorstwa różnią się co do przebiegu procesu internacjonalizacji, stosują różne strategie umiędzynarodowienia oraz reprezentują różne modele internacjonalizacji. Książka powstała w wyniku realizacji projektu badawczego pt. ?Modele internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej" (projekt nr N115 013 32/0271), finansowanego ze środków na naukę w latach 2007-2009.


Wstęp

 

ROZDZIAŁ 1. Internacjonalizacja przedsiębiorstw - przegląd koncepcji teoretycznych
1.1. Pojęcia i istota internacjonalizacji przedsiębiorstwa
1.2. Klasyfikacja współczesnych teorii internacjonalizacji przedsiębiorstw
1.3. Przegląd wybranych teorii internacjonalizacji przedsiębiorstw
1.3.1. Teoria luki technologicznej i teoria cyklu życia produktu
1.3.2. Teorie reprezentujące nurt monopolu
1.3.3. Teorie reprezentujące nurt efektywności
1.3.4. Eklektyczna teoria produkcji międzynarodowej
1.3.5. Teorie etapowej internacjonalizacji przedsiębiorstwa
1.3.6. Teorie sieciowej internacjonalizacji
1.3.7. Krytyka teorii etapowej internacjonalizacji przedsiębiorstwa - teorie wczesnej internacjonalizacji
1.3.8. Alternatywne teorie internacjonalizacji przedsiębiorstwa
1.4. Koncepcja procesu umiędzynarodowienia przyjęta w pracy

ROZDZIAŁ 2. Strategie internacjonalizacji przedsiębiorstw
2.1. Pojęcie i proces formułowania strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa
2.2. Uwarunkowania strategii internacjonalizacji przedsiębiorstwa
2.3. Zakres przedmiotowy strategii internacjonalizacji
2.4. Treść strategii internacjonalizacji na poziomie sieci przedsiębiorstw
2.5. Treść strategii internacjonalizacji na poziomie przedsiębiorstwa lub na poziomie strategicznej jednostki biznesu
2.6. Klasyfikacja i charakterystyka form internacjonalizacji
2.7. Strategia internacjonalizacji przedsiębiorstwa formułowana na poziomie funkcjonalnym

ROZDZIAŁ 3. Strategie internacjonalizacji polskich małych i średnich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej - wyniki badań empirycznych
3.1. Strategie internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw - przegląd badań empirycznych
3.2. Koncepcja modelu internacjonalizacji przyjęta w pracy
3.3. Typologia oraz zmiany modeli internacjonalizacji przedsiębiorstw
3.4. Koncepcja badań empirycznych
3.4.1. Cele i przedmiot badań empirycznych
3.4.2. Metody badawcze
3.4.3. Charakterystyka próby badawczej
3.5. Uwarunkowania internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw
3.5.1. Motywy internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw
3.5.2. Zasoby jako wewnętrzne uwarunkowania umiędzynarodowienia przedsiębiorstwa
3.5.3. Atrakcyjność rynku i ryzyko działalności na danym rynku jako determinanty internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw
3.5.4. Uwarunkowania adaptacji strategii przedsiębiorstwa do uwarunkowań lokalnych rynków
3.6. Wybrane elementy strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw
3.6.1. Struktura i strategii internacjonalizacja łańcucha wartości badanych przedsiębiorstw
3.6.2. Geograficzny zasięg, zakres zaangażowania na rynkach zagranicznych oraz formy internacjonalizacji i relacje badanych polskich przedsiębiorstw z partnerem zagranicznymi
3.6.3. Relacje badanych przedsiębiorstw z zagranicznymi dostawcami i odbiorcami
3.6.4. Strategie konkurowania badanych polskich przedsiębiorstw na rynku międzynarodowym
3.7. Zmiany strategii internacjonalizacji badanych polskich przedsiębiorstw w warunkach akcesji Polski do Unii Europejskiej
3.8. Deklaracje menedżerów co do wyników badanych przedsiębiorstw

ROZDZIAŁ 4. Analiza przypadków strategii i modeli internacjonalizacji polskich średnich i dużych przedsiębiorstw
4.1. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Kłos Zbigniew Nowoczesne Technologie Bankowe Sp. z o.o.
4.2. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Technodiament Sp. z o.o.
4.3. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Tago Przedsiębiorstwo Przemysłu Cukierniczego (PPC)
4.4. Analiza przypadku internacjonalizacji Zakładu Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego Hortino Leżajsk Sp. z o.o.
4.5. Analiza przypadku internacjonalizacji przedsiębiorstwa Mokate
4.6. Analiza przypadku internacjonalizacji Zakładów Azotowych "Puławy" SA

Podsumowanie

Bibliografia

Spis tabel
Spis rysunków

 

Napisz swoją opinię
Twoja ocena:
Szybka wysyłka zamówień
Kup online i odbierz na uczelni
Bezpieczne płatności
pixel