Ulubione
  1. Strona główna
  2. BEZPIECZEŃSTWO KONSUMENTÓW na rynku tradycyjnym i wirtualnym

BEZPIECZEŃSTWO KONSUMENTÓW na rynku tradycyjnym i wirtualnym

46,00 zł
41,40 zł
/ szt.
Oszczędzasz 10 % ( 4,60 zł).
Autor: Redakcja naukowa: Bogdan Mróz
Kod produktu: 978-83-8030-354-6
46,00 zł
41,40 zł
/ szt.
Oszczędzasz 10 % ( 4,60 zł).
Dodaj do ulubionych
Łatwy zwrot towaru w ciągu 14 dni od zakupu bez podania przyczyny
BEZPIECZEŃSTWO KONSUMENTÓW na rynku tradycyjnym i wirtualnym
BEZPIECZEŃSTWO KONSUMENTÓW na rynku tradycyjnym i wirtualnym
[[[separator]]]

 

Bogdan Mróz

Współcześni konsumenci mają dostęp do bogatej oraz różnorodnej oferty dóbr i usług konsumpcyjnych na rynku zarówno tradycyjnym, jak i wirtualnym. Mnogość ofert różnych producentów i dystrybutorów usypia czujność konsumencką, sprawia, że rynek staje się mniej przejrzysty. Na nabywców dóbr i usług czyha wiele zagrożeń, a szeroko rozumiane bezpieczeństwo konsumentów urasta do rangi jednego z największych wyzwań, jakiemu muszą stawić czoła agendy rządowe, instytucje regulacyjne, organizacje pozarządowe, wreszcie sami zainteresowani.

Mając na uwadze znaczenie powyższej problematyki, grupa pracowników naukowych z wiodących ośrodków akademickich w Polsce przygotowała monografię poświęconą wybranym aspektom bezpieczeństwa konsumentów. Teksty zawierają refleksje teoretyczne i przemyślenia Autorów wynikające z uważnej obserwacji rzeczywistości rynkowej oraz wyniki własnych badań empirycznych, legitymizujących formułowane sądy i wnioski. Motywem przewodnim prowadzonych rozważań jest bezpieczeństwo konsumentów korzystających z nowych technologii oraz różnych dóbr i usług na rynkach tradycyjnym i wirtualnym.

Rozdział 1 monografii, autorstwa A. Kurzemskiej, zawiera szerszy kontekst teoretyczny pozwalający lepiej zrozumieć źródła zagrożeń dla bezpieczeństwa konsumentów, wynikające z badań zachowań konsumenckich, których wyniki mogą być wykorzystane w sposób instrumentalny, nie zawsze zgodnie z interesami nabywców. Autorka stawia tezę, że wymogi etyczne naukowego badania zachowań konsumenckich, oprócz standardów wypracowanych w badaniach marketingowych, powinny uwzględniać kwestie związane z rzetelnością i lojalnością wobec uczestników badań, co jest szczególnie ważne w obliczu szybkiego rozwoju nowych technologii pozwalających gromadzić, przetwarzać i komercyjnie wykorzystywać ogromne zbiory danych o konsumentach.

Interesujący temat w rozdziale 2, zatytułowanym "Pułapki behawioralne a zdrowie", podejmuje H. Mruk. Wydaje się, że zdrowie jest dla konsumentów wartością najcenniejszą, zatem bezpieczeństwo produktów i usług warunkujących jego utrzymanie powinno być dla wszystkich priorytetowe. Zdrowie jest wartością samoistną, ale też warunkiem niczym nieskrępowanego korzystania z różnych dóbr i usług konsumpcyjnych (np. dalekich, egzotycznych podróży). Jak zauważa Autor, ludzie deklarują, że zdrowie jest dla nich najważniejsze, jednak nie zachowują się zgodnie z taką zasadą. Państwa będą się wycofywały z pełnej odpowiedzialności za zdrowie swoich obywateli, przerzucając obowiązek dbałości o zdrowie fizyczne i psychiczne na nich samych. W związku z tym może okazać się przydatna znajomość różnych pułapek behawioralnych, związanych z postrzeganiem siebie oraz otoczenia. W rozdziale scharakteryzowano kilka pułapek - myślenia szybkiego i wolnego, kotwicy, postrzegania siebie oraz innych, status quo, kosztów utopionych - oraz sposoby ich ograniczania w zarządzaniu własnym zdrowiem.

Bezpieczeństwo konsumentów jest szczególnie ważne w przypadku osób starszych, których w Polsce szybko przybywa. Problematyce budownictwa mieszkaniowego dla seniorów, dającego im poczucie bezpieczeństwa w późnej starości, jest poświęcony rozdział 3 autorstwa T. Słaby. Autorka podkreśla, że potrzeby mieszkaniowe polskich seniorów rodzą zapotrzebowanie na bardzo zróżnicowane formy mieszkalnictwa. W rozdziale zaprezentowano wyniki badania empirycznego, zrealizowanego w ramach projektu naukowego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie na początku 2019 r. wśród 508 respondentów w wieku 60+. Analiza statystyczna tych wyników potwierdza diagnozy wcześniejszych badań, a mianowicie, że polscy seniorzy oczekują na domy spokojnej starości. Dalszego życia w tego typu ośrodkach nie planują tylko seniorzy starsi. Autorka charakteryzuje również czynniki różnicujące popyt na budownictwo mieszkaniowe dla seniorów.

Konsumenci XXI wieku występują coraz częściej w roli prosumentów, aktywnie współpracujących z producentami i dystrybutorami w kształtowaniu adresowanej do nich oferty towarów i usług. Czy prosumpcja zawsze służy interesom konsumentów? Jakie są jej jasne i ciemne strony? Na te istotne pytania stara się odpowiedzieć w rozdziale 4 A.I. Baruk. W celu wypełnienia luki poznawczej i badawczej w tym zakresie Autorka przeprowadziła badania empiryczne, w których do zebrania danych pierwotnych wykorzystała metodę badania ankietowego. Zebrane dane poddała analizie ilościowej, której wyniki wskazują na utożsamianie prosumpcji przez znaczną część ogółu ankietowanych z negatywnymi aspektami. Co najmniej 1/4 badanych wykazywała podobne podejście w analizowanych grupach wiekowych oraz wśród kobiet i mężczyzn. Między wiekiem i płcią ankietowanych a sposobem interpretowania prosumpcji stwierdzono występowanie zależności statystycznie istotnych. Wnioski wyciągnięte na podstawie wyników przeprowadzonych badań mają wartość poznawczą i aplikacyjną.

W rozdziale 5, zatytułowanym "Prywatność i ekshibicjonizm w przestrzeni wirtualnej: implikacje dla bezpieczeństwa konsumentów", B. Mróz podejmuje wątek zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników sieci występujących w roli konsumentów. Internauci uwodzeni mnogością ofert dostępnych w cyberprzestrzeni bezrefleksyjnie udostępniają swoje wrażliwe dane osobowe, aby otrzymać pożądane dobra i usługi. Wielu z nich, motywowanych chęcią bycia sławnym i zdobycia uznania innych użytkowników Internetu, jest bardzo aktywnych w mediach społecznościowych. W wielu przypadkach ta aktywność przeradza się w sieciowy ekshibicjonizm. Przedsiębiorstwa działające w cyberprzestrzeni wykorzystują ogromną ilość informacji i "cyfrowe ślady" zostawiane przez internautów. To może być korzystne dla nabywców dzięki wysoce spersonalizowanym ofertom, dobrze dopasowanym do ich potrzeb i oczekiwań. Jednak "sprzedaż prywatności" i sieciowy ekshibicjonizm mogą stwarzać poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa konsumentów.

Rozdział 6, autorstwa E. Baron i B. Borusiak, nosi intrygujący tytuł: "Czy Instagram wodzi nas na pokuszenie? Zakupy impulsywne w serwisie społecznościowym". Celem rozważań prowadzonych w tym opracowaniu jest charakterystyka zjawiska zakupów impulsywnych w handlu internetowym, realizowanym poprzez znany i bardzo popularny serwis społecznościowy - Instagram. Do realizacji tego zamierzenia posłużyły Autorkom wyniki studiów literaturowych oraz badań przeprowadzonych metodą zogniskowanego wywiadu grupowego, a także metodą ankietową. Wnioski z badań wskazują na intensyfikację wykorzystania Instagrama do sprzedaży, a także stymulowania zakupów impulsywnych.

W rozdziale 7 R. Wolny podejmuje ważne zagadnienia, wiążące się z bezpieczeństwem korzystania z e-usług w Internecie. Szybki postęp technologiczny zmienił zasady funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki, w tym również rynku usług. Symptomem nowej rzeczywistości gospodarczej i wirtualizacji świata jest pojawienie się usług elektronicznych. Korzystanie z e-usług wiąże się jednak z wieloma zagrożeniami, których konsumenci nie zawsze są świadomi. Celem tej części monografii jest próba identyfikacji zagrożeń, jakie występują podczas korzystania z usług w przestrzeni wirtualnej, oraz rozpoznanie istnienia świadomości takich zagrożeń wśród młodych konsumentów. W rozdziale zaprezentowano wyniki własnych badań bezpośrednich, przeprowadzonych wśród młodych konsumentów e-usług w 2019 r. techniką ankiety online.

W rozdziale 8 monografii, autorstwa M. Budzanowskiej-Drzewieckiej, podjęto próbę analizy czynników motywujących oraz hamujących przyjmowanie i wykorzystanie nowych technologii przez polskich konsumentów. Analizując obawy związane z technologią, Autorka zastosowała podejście jakościowe poprzez osadzenie go w koncepcji paradoksów technologicznych. Rezultaty badania wskazują na wiele napięć, które towarzyszą polskim konsumentom w relacji z technologią. Badani dostrzegają tempo zmian technologicznych, siłę ich oddziaływania na życie współczesnego człowieka, jednak ich poglądy wobec technologii trudno jest jednoznacznie skategoryzować. Niektórzy dostrzegają jedynie korzyści wynikające z kontaktu z technologią, inni zdecydowanie wskazują na odmienne pragnienia, wręcz twierdząc, że marzą o utopijnym świecie bez technologii.

Rozdział 9, przygotowany przez R. Kasprzaka, nosi tytuł "Bezpieczeństwo konsumenta na rynku gier wideo". Autor identyfikuje czynniki stwarzające ryzyko dla konsumentów na rynku gier wideo oraz charakteryzuje mechanizmy stosowane przez regulatorów i producentów, mające na celu minimalizację wybranych obszarów zagrożeń dla konsumenta. Rynek gier wideo jest elementem przemysłów kreatywnych, wytwarzających produkty o określonych cechach kulturowych. Dynamiczny rozwój tego rynku obserwowany w ostatnich latach wpływa na zachowania współczesnych konsumentów, zwłaszcza reprezentujących młodsze kohorty populacji, co znajduje m.in. wyraz w nowych sposobach oddziaływania marketingowego opartych na tzw. grywalizacji.

Przedmiotem rozważań w rozdziale 10, autorstwa B. Tarczydło, jest bezpieczeństwo korzystania ze współdzielonych usług transportowych. Z badań przeprowadzonych przez Autorkę wynika, że w Polsce bardzo dynamicznie, ale równocześnie w sposób niekontrolowany i wysoce ryzykowny, rozwija się zjawisko współdzielenia usług transportu miejskiego. Szczególnie chętnie ze współdzielonych usług transportu miejskiego korzystają użytkownicy racjonalizujący koszty konsumpcji, oczekujący sposobów radzenia sobie z trudnościami w komunikacji w zakorkowanych miastach, mający dostęp do sieci i dzięki temu do aplikacji mobilnych umożliwiających sprawne korzystanie z usług wielu oferentów. Autorka stoi na stanowisku, że istnieje potrzeba odpowiedzialnego wspierania rozwoju współdzielonych usług transportowych, z akcentem na zaostrzenie respektowania względów bezpieczeństwa.

W rozdziale 11 R. Nowacki dowodzi, że zaufanie do produktu, marki lub firmy jest istotną częścią budowania właściwych relacji przedsiębiorstwa z konsumentami. Jednym z czynników wpływających na poziom zaufania nabywców jest dwukierunkowa komunikacja. Reklama jako narzędzie komunikacji, które ma dużą siłę przyciągania uwagi i wywoływania emocji, jest ważnym elementem procesu budowania zaufania. W dobie rozwoju społeczeństwa informacyjnego istotną rolę może odgrywać w tym procesie reklama internetowa. Podstawą rozważań są badania zrealizowane w 2018 r. wśród polskich internautów, na temat postrzegania reklamy internetowej i związanych z nią negatywnych skojarzeń. Wyniki pokazują relatywnie niski poziom zaufania wobec treści przedstawianych w reklamach online i niską ich skuteczność, przy jednoczesnym braku zróżnicowania tych ocen ze względu na cechy demograficzne respondentów.

Rozważania w rozdziale 12, autorstwa I. Dąbrowskiej, koncentrują się na zjawisku personalizacji w Internecie oraz związanych z nim problemach, takich jak monitorowanie zachowań internautów, zbieranie informacji o aktywności użytkowników poszczególnych serwisów społecznościowych czy wyszukiwarek oraz działanie algorytmów i tzw. baniek informacyjnych. Przedstawiono w nim wyniki badań własnych dotyczących świadomości oraz wiedzy na temat personalizacji online wśród internautów, jak również ich oceny tego zjawiska. W rozdziale opisano także badania własne Autorki, w zakresie korzystania ze spersonalizowanych ofert przez polskich użytkowników sieci.

Korzystanie z wielu dóbr i usług stwarza dla konsumentów różne rodzaje ryzyka. Ryzyko fizyczne związane z produktem dotyczy bezpieczeństwa jego użytkowania. W rozdziale 13 M. Jaciow podejmuje tę ważną problematykę w odniesieniu do produktów kosmetycznych, analizując ich wpływ na zdrowie konsumenta oraz środowisko naturalne. Autorka zbudowała model pomiarowy ryzyka w zakupach kosmetyków. W wyniku przeprowadzonych badań otrzymała zestaw informacji na temat postrzegania ryzyka w kategoriach korzyści i zagrożeń oraz świadomości jego występowania w zależności od rodzaju ryzyka. Najwięcej respondentek jest świadomych ryzyka związanego z brakiem skuteczności kupowanych kosmetyków i niską ich wydajnością. Im wyższy deklarowany poziom wiedzy na temat bezpieczeństwa kosmetyków, tym większy odsetek kobiet jest świadomych negatywnego wpływu produktów kosmetycznych na środowisko.

Inne aspekty, związane z ryzykiem w decyzjach konsumentów nabywających kosmetyki, naświetla w rozdziale 14 A. Stolecka-Makowska. Wiążą się one z niepewnością, wynikającą z niemożliwości przewidzenia konsekwencji wyborów podejmowanych przez nabywców. W tej części monografii Autorka zaprezentowała wyniki własnego badania empirycznego, odnoszące się do czynników determinujących bezpieczeństwo kosmetyków oraz sposobów ograniczania ryzyka przez konsumentów. W opinii badanych najważniejszą cechą kosmetyku wpływającą na jego bezpieczeństwo jest skład oraz rodzaj i stężenie wykorzystywanych surowców. Niemal wszyscy respondenci podejmują także działania zmierzające do zredukowania ryzyka związanego z zakupem, przy czym większość robi to, korzystając ze swoich doświadczeń.

W ostatnim rozdziale monografii (15) P. Cyrek podejmuje problemy związane z bezpieczeństwem zakupów dokonywanych w Internecie. Na podstawie wyników badania własnego, przeprowadzonego z wykorzystaniem kwestionariusza wywiadu bezpośredniego wśród mieszkańców województwa podkarpackiego, Autor scharakteryzował zakupy różnych grup produktów realizowanych drogą internetową. Wskazał również bariery i czynniki ograniczające subiektywne poczucie bezpieczeństwa oraz zniechęcające konsumentów do wirtualnych zakupów. Mimo iż ciągle rośnie liczba osób kupujących przez Internet, część respondentów nie ma zaufania do handlu internetowego i wciąż docenia zalety tradycyjnych kanałów zaopatrzenia.

Redaktor naukowy monografii dziękuje Autorom za przedstawienie własnych przemyśleń, refleksji oraz interesujących wyników badań. Pragnie również zachęcić Czytelników do zapoznania się z zawartością poszczególnych rozdziałów, licząc, że zaprezentowane w nich zagadnienia spotkają się z życzliwym zainteresowaniem wszystkich osób, którym leży na sercu bezpieczeństwo konsumenta. Zachęca też do kontaktu z Autorami oraz Katedrą Badań Zachowań Konsumentów w Instytucie Zarządzania Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, w celu kontynuowania dyskusji nad problematyką bezpieczeństwa konsumentów na tradycyjnym i wirtualnym rynku dóbr i usług konsumpcyjnych.

[[[separator]]]

 

Bogdan Mróz

Wstęp

Agnieszka Kurzemska

Rozdział 1. Ramy etyczne naukowych badań zachowań konsumenckich

Wprowadzenie

1.1. Etyka badań naukowych zachowań konsumenckich vs. etyka badań marketingowych

1.1.1. Rzetelność badacza

1.1.2. Lojalność wobec uczestników badań

1.1.3.     Pożyteczność wyników badawczych

Zakończenie

Bibliografia

 

Henryk Mruk

Rozdział 2. Pułapki behawioralne a zdrowie

Wprowadzenie

2.1. Zdrowie jako wartość

2.2. Odpowiedzialność za zdrowie

2.3. Pułapki behawioralne i ich istota

2.3.1. Pułapki myślenia szybkiego i wolnego

2.3.2. Postrzeganie siebie a postrzeganie innych

2.3.3. Pułapka zakotwiczenia

2.3.4. Pułapka kosztów utopionych

2.3.5. Pułapka status quo

2.3.6. Sposoby ograniczania pułapek behawioralnych

Zakończenie

Bibliografia

 

Teresa Słaby

Rozdział 3. Usługi budownictwa mieszkaniowego dla seniorów

Wprowadzenie

3.1. Dane o usługach mieszkaniowych z polskich źródeł wtórnych

3.2. Charakterystyka respondentów

3.3. Popyt na mieszkania dla seniorów

 

Agnieszka Izabela Baruk

Rozdział 4. Ciemne i jasne strony prosumpcji - perspektywa nabywców finalnych

Wprowadzenie

4.1. Charakterystyka badań empirycznych

4.2. Wyniki badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Bogdan Mróz

Rozdział 5. Prywatność i ekshibicjonizm w przestrzeni wirtualnej: implikacje dla bezpieczeństwa konsumentów

Wprowadzenie

5.1. Jak giganci high-tech zbierają i wykorzystują informacje o konsumentach - przykład Google i Facebooka

5.2. Prywatność i ekshibicjonizm w Internecie - zagrożenia i pułapki dla konsumentów

5.3. ?Jak zjeść ciastko i je mieć" - świadomość polskich konsumentów dotycząca znaczenia prywatności danych w Internecie

Zakończenie

Bibliografia

 

Elżbieta Baron, Barbara Borusiak

Rozdział 6. Czy Instagram wodzi nas na pokuszenie? Zakupy impulsywne w serwisie społecznościowym

Wprowadzenie

6.1. Zakupy impulsywne - istota, przyczyny i skutki

6.2. Instagram jako kanał sprzedaży

6.3. Zakupy impulsywne w Internecie

6.4. Metodyka badań

6.5. Wyniki badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Robert Wolny

Rozdział 7. Świadomość istnienia niebezpieczeństw korzystania z e-usług wśród młodych konsumentów

Wprowadzenie

7.1. Zagrożenia korzystania z e-usług - zarys problemu

7.2. Wyniki badań

 

Małgorzata Budzanowska-Drzewiecka

Rozdział 8. Paradoksy w relacjach konsumentów z technologią: jakościowa analiza obaw polskich konsumentów

Wprowadzenie

8.1. Konsumenci i technologia - obawy i paradoksy w relacjach konsumentów z technologią

8.2. Założenia badań

8.3. Rezultaty badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Rafał Kasprzak

Rozdział 9. Bezpieczeństwo konsumenta na rynku gier wideo

Wprowadzenie

9.1. Przemysły kreatywne

9.2. Rozwój branży gier wideo w Polsce

9.3. Ryzyko konsumenta na rynku gier wideo

9.4. Ochrona konsumenta na rynku gier wideo

Zakończenie

Bibliografia

 

 

Beata Tarczydło

Rozdział 10. Bezpieczeństwo korzystania ze współdzielonych usług transportowych. Wybrane zagadnienia

Wprowadzenie

10.1. Podstawowe pojęcia i trendy dotyczące zachowań nabywców usług współdzielonych

10.2. Rozwiązania i systemy sprzyjające współdzieleniu usług na przykładzie MaaS

10.3. Przegląd wybranych badań zachowań konsumentów powiązanych z ideą współdzielenia

10.4.  Studium przypadku

Zakończenie

Bibliografia

 

Robert Nowacki

Rozdział 11. Zaufanie konsumentów wobec reklamy internetowej w kontekście negatywnych ocen jej oddziaływania

Wprowadzenie

11.1. Zaufanie do reklamy w kontekście jej społecznej odpowiedzialności

11.2. Reklama internetowa jako kanał komunikacji z konsumentami

11.3. Metodyka badania

11.4. Wyniki badania

 

Ilona Dąbrowska

Rozdział 12. Personalizacja online

Wprowadzenie

12.1. Internet wczoraj a dziś

12.2. Personalizacja sieci

12.3. Personalizacja widziana z perspektywy internautów

12.4. Struktura wiekowa respondentów

12.5. Świadomość istnienia personalizacji w Internecie

12.6. Ocena personalizacji online

12.7. Ujawnianie danych i aktywności online

Zakończenie

Bibliografia

 

Magdalena Jaciow

Rozdział 13. Ryzyko fizyczne konsumenta w zakupach kosmetyków

Wprowadzenie

13.1. Tło teoretyczne badań

13.2. Założenia badawcze

13.3. Postrzeganie ryzyka w zakupach kosmetyków - wyniki badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Agata Stolecka-Makowska

Rozdział 14. Sposoby ograniczania ryzyka fizycznego przez nabywców kosmetyków naturalnych i kosmetyków ekologicznych

Wprowadzenie

14.1. Kosmetyki naturalne i kosmetyki ekologiczne - podobieństwa i różnice

14.2. Wyznaczniki bezpiecznych kosmetyków

14.3. Sposoby ograniczania ryzyka przy zakupie kosmetyków

Zakończenie

Bibliografia

 

Piotr Cyrek

Rozdział 15. Poczucie bezpieczeństwa jako determinanta zakupów wybranych grup produktów drogą internetową - ujęcie dynamiczne

Wprowadzenie

15.1. Stymulanty i ograniczenia rozwoju e-handlu

15.2. Brak zaufania jako motyw pomijania zakupów przez Internet wśród mieszkańców województwa podkarpackiego

Zakończenie

Bibliografia

Abstracts

Opis

Wydanie: I
Rok wydania: 2020
Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza
Oprawa: miękka
Format: B5
Liczba stron: 206

Wstęp

 

Bogdan Mróz

Współcześni konsumenci mają dostęp do bogatej oraz różnorodnej oferty dóbr i usług konsumpcyjnych na rynku zarówno tradycyjnym, jak i wirtualnym. Mnogość ofert różnych producentów i dystrybutorów usypia czujność konsumencką, sprawia, że rynek staje się mniej przejrzysty. Na nabywców dóbr i usług czyha wiele zagrożeń, a szeroko rozumiane bezpieczeństwo konsumentów urasta do rangi jednego z największych wyzwań, jakiemu muszą stawić czoła agendy rządowe, instytucje regulacyjne, organizacje pozarządowe, wreszcie sami zainteresowani.

Mając na uwadze znaczenie powyższej problematyki, grupa pracowników naukowych z wiodących ośrodków akademickich w Polsce przygotowała monografię poświęconą wybranym aspektom bezpieczeństwa konsumentów. Teksty zawierają refleksje teoretyczne i przemyślenia Autorów wynikające z uważnej obserwacji rzeczywistości rynkowej oraz wyniki własnych badań empirycznych, legitymizujących formułowane sądy i wnioski. Motywem przewodnim prowadzonych rozważań jest bezpieczeństwo konsumentów korzystających z nowych technologii oraz różnych dóbr i usług na rynkach tradycyjnym i wirtualnym.

Rozdział 1 monografii, autorstwa A. Kurzemskiej, zawiera szerszy kontekst teoretyczny pozwalający lepiej zrozumieć źródła zagrożeń dla bezpieczeństwa konsumentów, wynikające z badań zachowań konsumenckich, których wyniki mogą być wykorzystane w sposób instrumentalny, nie zawsze zgodnie z interesami nabywców. Autorka stawia tezę, że wymogi etyczne naukowego badania zachowań konsumenckich, oprócz standardów wypracowanych w badaniach marketingowych, powinny uwzględniać kwestie związane z rzetelnością i lojalnością wobec uczestników badań, co jest szczególnie ważne w obliczu szybkiego rozwoju nowych technologii pozwalających gromadzić, przetwarzać i komercyjnie wykorzystywać ogromne zbiory danych o konsumentach.

Interesujący temat w rozdziale 2, zatytułowanym "Pułapki behawioralne a zdrowie", podejmuje H. Mruk. Wydaje się, że zdrowie jest dla konsumentów wartością najcenniejszą, zatem bezpieczeństwo produktów i usług warunkujących jego utrzymanie powinno być dla wszystkich priorytetowe. Zdrowie jest wartością samoistną, ale też warunkiem niczym nieskrępowanego korzystania z różnych dóbr i usług konsumpcyjnych (np. dalekich, egzotycznych podróży). Jak zauważa Autor, ludzie deklarują, że zdrowie jest dla nich najważniejsze, jednak nie zachowują się zgodnie z taką zasadą. Państwa będą się wycofywały z pełnej odpowiedzialności za zdrowie swoich obywateli, przerzucając obowiązek dbałości o zdrowie fizyczne i psychiczne na nich samych. W związku z tym może okazać się przydatna znajomość różnych pułapek behawioralnych, związanych z postrzeganiem siebie oraz otoczenia. W rozdziale scharakteryzowano kilka pułapek - myślenia szybkiego i wolnego, kotwicy, postrzegania siebie oraz innych, status quo, kosztów utopionych - oraz sposoby ich ograniczania w zarządzaniu własnym zdrowiem.

Bezpieczeństwo konsumentów jest szczególnie ważne w przypadku osób starszych, których w Polsce szybko przybywa. Problematyce budownictwa mieszkaniowego dla seniorów, dającego im poczucie bezpieczeństwa w późnej starości, jest poświęcony rozdział 3 autorstwa T. Słaby. Autorka podkreśla, że potrzeby mieszkaniowe polskich seniorów rodzą zapotrzebowanie na bardzo zróżnicowane formy mieszkalnictwa. W rozdziale zaprezentowano wyniki badania empirycznego, zrealizowanego w ramach projektu naukowego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie na początku 2019 r. wśród 508 respondentów w wieku 60+. Analiza statystyczna tych wyników potwierdza diagnozy wcześniejszych badań, a mianowicie, że polscy seniorzy oczekują na domy spokojnej starości. Dalszego życia w tego typu ośrodkach nie planują tylko seniorzy starsi. Autorka charakteryzuje również czynniki różnicujące popyt na budownictwo mieszkaniowe dla seniorów.

Konsumenci XXI wieku występują coraz częściej w roli prosumentów, aktywnie współpracujących z producentami i dystrybutorami w kształtowaniu adresowanej do nich oferty towarów i usług. Czy prosumpcja zawsze służy interesom konsumentów? Jakie są jej jasne i ciemne strony? Na te istotne pytania stara się odpowiedzieć w rozdziale 4 A.I. Baruk. W celu wypełnienia luki poznawczej i badawczej w tym zakresie Autorka przeprowadziła badania empiryczne, w których do zebrania danych pierwotnych wykorzystała metodę badania ankietowego. Zebrane dane poddała analizie ilościowej, której wyniki wskazują na utożsamianie prosumpcji przez znaczną część ogółu ankietowanych z negatywnymi aspektami. Co najmniej 1/4 badanych wykazywała podobne podejście w analizowanych grupach wiekowych oraz wśród kobiet i mężczyzn. Między wiekiem i płcią ankietowanych a sposobem interpretowania prosumpcji stwierdzono występowanie zależności statystycznie istotnych. Wnioski wyciągnięte na podstawie wyników przeprowadzonych badań mają wartość poznawczą i aplikacyjną.

W rozdziale 5, zatytułowanym "Prywatność i ekshibicjonizm w przestrzeni wirtualnej: implikacje dla bezpieczeństwa konsumentów", B. Mróz podejmuje wątek zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników sieci występujących w roli konsumentów. Internauci uwodzeni mnogością ofert dostępnych w cyberprzestrzeni bezrefleksyjnie udostępniają swoje wrażliwe dane osobowe, aby otrzymać pożądane dobra i usługi. Wielu z nich, motywowanych chęcią bycia sławnym i zdobycia uznania innych użytkowników Internetu, jest bardzo aktywnych w mediach społecznościowych. W wielu przypadkach ta aktywność przeradza się w sieciowy ekshibicjonizm. Przedsiębiorstwa działające w cyberprzestrzeni wykorzystują ogromną ilość informacji i "cyfrowe ślady" zostawiane przez internautów. To może być korzystne dla nabywców dzięki wysoce spersonalizowanym ofertom, dobrze dopasowanym do ich potrzeb i oczekiwań. Jednak "sprzedaż prywatności" i sieciowy ekshibicjonizm mogą stwarzać poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa konsumentów.

Rozdział 6, autorstwa E. Baron i B. Borusiak, nosi intrygujący tytuł: "Czy Instagram wodzi nas na pokuszenie? Zakupy impulsywne w serwisie społecznościowym". Celem rozważań prowadzonych w tym opracowaniu jest charakterystyka zjawiska zakupów impulsywnych w handlu internetowym, realizowanym poprzez znany i bardzo popularny serwis społecznościowy - Instagram. Do realizacji tego zamierzenia posłużyły Autorkom wyniki studiów literaturowych oraz badań przeprowadzonych metodą zogniskowanego wywiadu grupowego, a także metodą ankietową. Wnioski z badań wskazują na intensyfikację wykorzystania Instagrama do sprzedaży, a także stymulowania zakupów impulsywnych.

W rozdziale 7 R. Wolny podejmuje ważne zagadnienia, wiążące się z bezpieczeństwem korzystania z e-usług w Internecie. Szybki postęp technologiczny zmienił zasady funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki, w tym również rynku usług. Symptomem nowej rzeczywistości gospodarczej i wirtualizacji świata jest pojawienie się usług elektronicznych. Korzystanie z e-usług wiąże się jednak z wieloma zagrożeniami, których konsumenci nie zawsze są świadomi. Celem tej części monografii jest próba identyfikacji zagrożeń, jakie występują podczas korzystania z usług w przestrzeni wirtualnej, oraz rozpoznanie istnienia świadomości takich zagrożeń wśród młodych konsumentów. W rozdziale zaprezentowano wyniki własnych badań bezpośrednich, przeprowadzonych wśród młodych konsumentów e-usług w 2019 r. techniką ankiety online.

W rozdziale 8 monografii, autorstwa M. Budzanowskiej-Drzewieckiej, podjęto próbę analizy czynników motywujących oraz hamujących przyjmowanie i wykorzystanie nowych technologii przez polskich konsumentów. Analizując obawy związane z technologią, Autorka zastosowała podejście jakościowe poprzez osadzenie go w koncepcji paradoksów technologicznych. Rezultaty badania wskazują na wiele napięć, które towarzyszą polskim konsumentom w relacji z technologią. Badani dostrzegają tempo zmian technologicznych, siłę ich oddziaływania na życie współczesnego człowieka, jednak ich poglądy wobec technologii trudno jest jednoznacznie skategoryzować. Niektórzy dostrzegają jedynie korzyści wynikające z kontaktu z technologią, inni zdecydowanie wskazują na odmienne pragnienia, wręcz twierdząc, że marzą o utopijnym świecie bez technologii.

Rozdział 9, przygotowany przez R. Kasprzaka, nosi tytuł "Bezpieczeństwo konsumenta na rynku gier wideo". Autor identyfikuje czynniki stwarzające ryzyko dla konsumentów na rynku gier wideo oraz charakteryzuje mechanizmy stosowane przez regulatorów i producentów, mające na celu minimalizację wybranych obszarów zagrożeń dla konsumenta. Rynek gier wideo jest elementem przemysłów kreatywnych, wytwarzających produkty o określonych cechach kulturowych. Dynamiczny rozwój tego rynku obserwowany w ostatnich latach wpływa na zachowania współczesnych konsumentów, zwłaszcza reprezentujących młodsze kohorty populacji, co znajduje m.in. wyraz w nowych sposobach oddziaływania marketingowego opartych na tzw. grywalizacji.

Przedmiotem rozważań w rozdziale 10, autorstwa B. Tarczydło, jest bezpieczeństwo korzystania ze współdzielonych usług transportowych. Z badań przeprowadzonych przez Autorkę wynika, że w Polsce bardzo dynamicznie, ale równocześnie w sposób niekontrolowany i wysoce ryzykowny, rozwija się zjawisko współdzielenia usług transportu miejskiego. Szczególnie chętnie ze współdzielonych usług transportu miejskiego korzystają użytkownicy racjonalizujący koszty konsumpcji, oczekujący sposobów radzenia sobie z trudnościami w komunikacji w zakorkowanych miastach, mający dostęp do sieci i dzięki temu do aplikacji mobilnych umożliwiających sprawne korzystanie z usług wielu oferentów. Autorka stoi na stanowisku, że istnieje potrzeba odpowiedzialnego wspierania rozwoju współdzielonych usług transportowych, z akcentem na zaostrzenie respektowania względów bezpieczeństwa.

W rozdziale 11 R. Nowacki dowodzi, że zaufanie do produktu, marki lub firmy jest istotną częścią budowania właściwych relacji przedsiębiorstwa z konsumentami. Jednym z czynników wpływających na poziom zaufania nabywców jest dwukierunkowa komunikacja. Reklama jako narzędzie komunikacji, które ma dużą siłę przyciągania uwagi i wywoływania emocji, jest ważnym elementem procesu budowania zaufania. W dobie rozwoju społeczeństwa informacyjnego istotną rolę może odgrywać w tym procesie reklama internetowa. Podstawą rozważań są badania zrealizowane w 2018 r. wśród polskich internautów, na temat postrzegania reklamy internetowej i związanych z nią negatywnych skojarzeń. Wyniki pokazują relatywnie niski poziom zaufania wobec treści przedstawianych w reklamach online i niską ich skuteczność, przy jednoczesnym braku zróżnicowania tych ocen ze względu na cechy demograficzne respondentów.

Rozważania w rozdziale 12, autorstwa I. Dąbrowskiej, koncentrują się na zjawisku personalizacji w Internecie oraz związanych z nim problemach, takich jak monitorowanie zachowań internautów, zbieranie informacji o aktywności użytkowników poszczególnych serwisów społecznościowych czy wyszukiwarek oraz działanie algorytmów i tzw. baniek informacyjnych. Przedstawiono w nim wyniki badań własnych dotyczących świadomości oraz wiedzy na temat personalizacji online wśród internautów, jak również ich oceny tego zjawiska. W rozdziale opisano także badania własne Autorki, w zakresie korzystania ze spersonalizowanych ofert przez polskich użytkowników sieci.

Korzystanie z wielu dóbr i usług stwarza dla konsumentów różne rodzaje ryzyka. Ryzyko fizyczne związane z produktem dotyczy bezpieczeństwa jego użytkowania. W rozdziale 13 M. Jaciow podejmuje tę ważną problematykę w odniesieniu do produktów kosmetycznych, analizując ich wpływ na zdrowie konsumenta oraz środowisko naturalne. Autorka zbudowała model pomiarowy ryzyka w zakupach kosmetyków. W wyniku przeprowadzonych badań otrzymała zestaw informacji na temat postrzegania ryzyka w kategoriach korzyści i zagrożeń oraz świadomości jego występowania w zależności od rodzaju ryzyka. Najwięcej respondentek jest świadomych ryzyka związanego z brakiem skuteczności kupowanych kosmetyków i niską ich wydajnością. Im wyższy deklarowany poziom wiedzy na temat bezpieczeństwa kosmetyków, tym większy odsetek kobiet jest świadomych negatywnego wpływu produktów kosmetycznych na środowisko.

Inne aspekty, związane z ryzykiem w decyzjach konsumentów nabywających kosmetyki, naświetla w rozdziale 14 A. Stolecka-Makowska. Wiążą się one z niepewnością, wynikającą z niemożliwości przewidzenia konsekwencji wyborów podejmowanych przez nabywców. W tej części monografii Autorka zaprezentowała wyniki własnego badania empirycznego, odnoszące się do czynników determinujących bezpieczeństwo kosmetyków oraz sposobów ograniczania ryzyka przez konsumentów. W opinii badanych najważniejszą cechą kosmetyku wpływającą na jego bezpieczeństwo jest skład oraz rodzaj i stężenie wykorzystywanych surowców. Niemal wszyscy respondenci podejmują także działania zmierzające do zredukowania ryzyka związanego z zakupem, przy czym większość robi to, korzystając ze swoich doświadczeń.

W ostatnim rozdziale monografii (15) P. Cyrek podejmuje problemy związane z bezpieczeństwem zakupów dokonywanych w Internecie. Na podstawie wyników badania własnego, przeprowadzonego z wykorzystaniem kwestionariusza wywiadu bezpośredniego wśród mieszkańców województwa podkarpackiego, Autor scharakteryzował zakupy różnych grup produktów realizowanych drogą internetową. Wskazał również bariery i czynniki ograniczające subiektywne poczucie bezpieczeństwa oraz zniechęcające konsumentów do wirtualnych zakupów. Mimo iż ciągle rośnie liczba osób kupujących przez Internet, część respondentów nie ma zaufania do handlu internetowego i wciąż docenia zalety tradycyjnych kanałów zaopatrzenia.

Redaktor naukowy monografii dziękuje Autorom za przedstawienie własnych przemyśleń, refleksji oraz interesujących wyników badań. Pragnie również zachęcić Czytelników do zapoznania się z zawartością poszczególnych rozdziałów, licząc, że zaprezentowane w nich zagadnienia spotkają się z życzliwym zainteresowaniem wszystkich osób, którym leży na sercu bezpieczeństwo konsumenta. Zachęca też do kontaktu z Autorami oraz Katedrą Badań Zachowań Konsumentów w Instytucie Zarządzania Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, w celu kontynuowania dyskusji nad problematyką bezpieczeństwa konsumentów na tradycyjnym i wirtualnym rynku dóbr i usług konsumpcyjnych.

Spis treści

 

Bogdan Mróz

Wstęp

Agnieszka Kurzemska

Rozdział 1. Ramy etyczne naukowych badań zachowań konsumenckich

Wprowadzenie

1.1. Etyka badań naukowych zachowań konsumenckich vs. etyka badań marketingowych

1.1.1. Rzetelność badacza

1.1.2. Lojalność wobec uczestników badań

1.1.3.     Pożyteczność wyników badawczych

Zakończenie

Bibliografia

 

Henryk Mruk

Rozdział 2. Pułapki behawioralne a zdrowie

Wprowadzenie

2.1. Zdrowie jako wartość

2.2. Odpowiedzialność za zdrowie

2.3. Pułapki behawioralne i ich istota

2.3.1. Pułapki myślenia szybkiego i wolnego

2.3.2. Postrzeganie siebie a postrzeganie innych

2.3.3. Pułapka zakotwiczenia

2.3.4. Pułapka kosztów utopionych

2.3.5. Pułapka status quo

2.3.6. Sposoby ograniczania pułapek behawioralnych

Zakończenie

Bibliografia

 

Teresa Słaby

Rozdział 3. Usługi budownictwa mieszkaniowego dla seniorów

Wprowadzenie

3.1. Dane o usługach mieszkaniowych z polskich źródeł wtórnych

3.2. Charakterystyka respondentów

3.3. Popyt na mieszkania dla seniorów

 

Agnieszka Izabela Baruk

Rozdział 4. Ciemne i jasne strony prosumpcji - perspektywa nabywców finalnych

Wprowadzenie

4.1. Charakterystyka badań empirycznych

4.2. Wyniki badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Bogdan Mróz

Rozdział 5. Prywatność i ekshibicjonizm w przestrzeni wirtualnej: implikacje dla bezpieczeństwa konsumentów

Wprowadzenie

5.1. Jak giganci high-tech zbierają i wykorzystują informacje o konsumentach - przykład Google i Facebooka

5.2. Prywatność i ekshibicjonizm w Internecie - zagrożenia i pułapki dla konsumentów

5.3. ?Jak zjeść ciastko i je mieć" - świadomość polskich konsumentów dotycząca znaczenia prywatności danych w Internecie

Zakończenie

Bibliografia

 

Elżbieta Baron, Barbara Borusiak

Rozdział 6. Czy Instagram wodzi nas na pokuszenie? Zakupy impulsywne w serwisie społecznościowym

Wprowadzenie

6.1. Zakupy impulsywne - istota, przyczyny i skutki

6.2. Instagram jako kanał sprzedaży

6.3. Zakupy impulsywne w Internecie

6.4. Metodyka badań

6.5. Wyniki badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Robert Wolny

Rozdział 7. Świadomość istnienia niebezpieczeństw korzystania z e-usług wśród młodych konsumentów

Wprowadzenie

7.1. Zagrożenia korzystania z e-usług - zarys problemu

7.2. Wyniki badań

 

Małgorzata Budzanowska-Drzewiecka

Rozdział 8. Paradoksy w relacjach konsumentów z technologią: jakościowa analiza obaw polskich konsumentów

Wprowadzenie

8.1. Konsumenci i technologia - obawy i paradoksy w relacjach konsumentów z technologią

8.2. Założenia badań

8.3. Rezultaty badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Rafał Kasprzak

Rozdział 9. Bezpieczeństwo konsumenta na rynku gier wideo

Wprowadzenie

9.1. Przemysły kreatywne

9.2. Rozwój branży gier wideo w Polsce

9.3. Ryzyko konsumenta na rynku gier wideo

9.4. Ochrona konsumenta na rynku gier wideo

Zakończenie

Bibliografia

 

 

Beata Tarczydło

Rozdział 10. Bezpieczeństwo korzystania ze współdzielonych usług transportowych. Wybrane zagadnienia

Wprowadzenie

10.1. Podstawowe pojęcia i trendy dotyczące zachowań nabywców usług współdzielonych

10.2. Rozwiązania i systemy sprzyjające współdzieleniu usług na przykładzie MaaS

10.3. Przegląd wybranych badań zachowań konsumentów powiązanych z ideą współdzielenia

10.4.  Studium przypadku

Zakończenie

Bibliografia

 

Robert Nowacki

Rozdział 11. Zaufanie konsumentów wobec reklamy internetowej w kontekście negatywnych ocen jej oddziaływania

Wprowadzenie

11.1. Zaufanie do reklamy w kontekście jej społecznej odpowiedzialności

11.2. Reklama internetowa jako kanał komunikacji z konsumentami

11.3. Metodyka badania

11.4. Wyniki badania

 

Ilona Dąbrowska

Rozdział 12. Personalizacja online

Wprowadzenie

12.1. Internet wczoraj a dziś

12.2. Personalizacja sieci

12.3. Personalizacja widziana z perspektywy internautów

12.4. Struktura wiekowa respondentów

12.5. Świadomość istnienia personalizacji w Internecie

12.6. Ocena personalizacji online

12.7. Ujawnianie danych i aktywności online

Zakończenie

Bibliografia

 

Magdalena Jaciow

Rozdział 13. Ryzyko fizyczne konsumenta w zakupach kosmetyków

Wprowadzenie

13.1. Tło teoretyczne badań

13.2. Założenia badawcze

13.3. Postrzeganie ryzyka w zakupach kosmetyków - wyniki badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Agata Stolecka-Makowska

Rozdział 14. Sposoby ograniczania ryzyka fizycznego przez nabywców kosmetyków naturalnych i kosmetyków ekologicznych

Wprowadzenie

14.1. Kosmetyki naturalne i kosmetyki ekologiczne - podobieństwa i różnice

14.2. Wyznaczniki bezpiecznych kosmetyków

14.3. Sposoby ograniczania ryzyka przy zakupie kosmetyków

Zakończenie

Bibliografia

 

Piotr Cyrek

Rozdział 15. Poczucie bezpieczeństwa jako determinanta zakupów wybranych grup produktów drogą internetową - ujęcie dynamiczne

Wprowadzenie

15.1. Stymulanty i ograniczenia rozwoju e-handlu

15.2. Brak zaufania jako motyw pomijania zakupów przez Internet wśród mieszkańców województwa podkarpackiego

Zakończenie

Bibliografia

Abstracts

Opinie

Twoja ocena:
Wydanie: I
Rok wydania: 2020
Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza
Oprawa: miękka
Format: B5
Liczba stron: 206

 

Bogdan Mróz

Współcześni konsumenci mają dostęp do bogatej oraz różnorodnej oferty dóbr i usług konsumpcyjnych na rynku zarówno tradycyjnym, jak i wirtualnym. Mnogość ofert różnych producentów i dystrybutorów usypia czujność konsumencką, sprawia, że rynek staje się mniej przejrzysty. Na nabywców dóbr i usług czyha wiele zagrożeń, a szeroko rozumiane bezpieczeństwo konsumentów urasta do rangi jednego z największych wyzwań, jakiemu muszą stawić czoła agendy rządowe, instytucje regulacyjne, organizacje pozarządowe, wreszcie sami zainteresowani.

Mając na uwadze znaczenie powyższej problematyki, grupa pracowników naukowych z wiodących ośrodków akademickich w Polsce przygotowała monografię poświęconą wybranym aspektom bezpieczeństwa konsumentów. Teksty zawierają refleksje teoretyczne i przemyślenia Autorów wynikające z uważnej obserwacji rzeczywistości rynkowej oraz wyniki własnych badań empirycznych, legitymizujących formułowane sądy i wnioski. Motywem przewodnim prowadzonych rozważań jest bezpieczeństwo konsumentów korzystających z nowych technologii oraz różnych dóbr i usług na rynkach tradycyjnym i wirtualnym.

Rozdział 1 monografii, autorstwa A. Kurzemskiej, zawiera szerszy kontekst teoretyczny pozwalający lepiej zrozumieć źródła zagrożeń dla bezpieczeństwa konsumentów, wynikające z badań zachowań konsumenckich, których wyniki mogą być wykorzystane w sposób instrumentalny, nie zawsze zgodnie z interesami nabywców. Autorka stawia tezę, że wymogi etyczne naukowego badania zachowań konsumenckich, oprócz standardów wypracowanych w badaniach marketingowych, powinny uwzględniać kwestie związane z rzetelnością i lojalnością wobec uczestników badań, co jest szczególnie ważne w obliczu szybkiego rozwoju nowych technologii pozwalających gromadzić, przetwarzać i komercyjnie wykorzystywać ogromne zbiory danych o konsumentach.

Interesujący temat w rozdziale 2, zatytułowanym "Pułapki behawioralne a zdrowie", podejmuje H. Mruk. Wydaje się, że zdrowie jest dla konsumentów wartością najcenniejszą, zatem bezpieczeństwo produktów i usług warunkujących jego utrzymanie powinno być dla wszystkich priorytetowe. Zdrowie jest wartością samoistną, ale też warunkiem niczym nieskrępowanego korzystania z różnych dóbr i usług konsumpcyjnych (np. dalekich, egzotycznych podróży). Jak zauważa Autor, ludzie deklarują, że zdrowie jest dla nich najważniejsze, jednak nie zachowują się zgodnie z taką zasadą. Państwa będą się wycofywały z pełnej odpowiedzialności za zdrowie swoich obywateli, przerzucając obowiązek dbałości o zdrowie fizyczne i psychiczne na nich samych. W związku z tym może okazać się przydatna znajomość różnych pułapek behawioralnych, związanych z postrzeganiem siebie oraz otoczenia. W rozdziale scharakteryzowano kilka pułapek - myślenia szybkiego i wolnego, kotwicy, postrzegania siebie oraz innych, status quo, kosztów utopionych - oraz sposoby ich ograniczania w zarządzaniu własnym zdrowiem.

Bezpieczeństwo konsumentów jest szczególnie ważne w przypadku osób starszych, których w Polsce szybko przybywa. Problematyce budownictwa mieszkaniowego dla seniorów, dającego im poczucie bezpieczeństwa w późnej starości, jest poświęcony rozdział 3 autorstwa T. Słaby. Autorka podkreśla, że potrzeby mieszkaniowe polskich seniorów rodzą zapotrzebowanie na bardzo zróżnicowane formy mieszkalnictwa. W rozdziale zaprezentowano wyniki badania empirycznego, zrealizowanego w ramach projektu naukowego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie na początku 2019 r. wśród 508 respondentów w wieku 60+. Analiza statystyczna tych wyników potwierdza diagnozy wcześniejszych badań, a mianowicie, że polscy seniorzy oczekują na domy spokojnej starości. Dalszego życia w tego typu ośrodkach nie planują tylko seniorzy starsi. Autorka charakteryzuje również czynniki różnicujące popyt na budownictwo mieszkaniowe dla seniorów.

Konsumenci XXI wieku występują coraz częściej w roli prosumentów, aktywnie współpracujących z producentami i dystrybutorami w kształtowaniu adresowanej do nich oferty towarów i usług. Czy prosumpcja zawsze służy interesom konsumentów? Jakie są jej jasne i ciemne strony? Na te istotne pytania stara się odpowiedzieć w rozdziale 4 A.I. Baruk. W celu wypełnienia luki poznawczej i badawczej w tym zakresie Autorka przeprowadziła badania empiryczne, w których do zebrania danych pierwotnych wykorzystała metodę badania ankietowego. Zebrane dane poddała analizie ilościowej, której wyniki wskazują na utożsamianie prosumpcji przez znaczną część ogółu ankietowanych z negatywnymi aspektami. Co najmniej 1/4 badanych wykazywała podobne podejście w analizowanych grupach wiekowych oraz wśród kobiet i mężczyzn. Między wiekiem i płcią ankietowanych a sposobem interpretowania prosumpcji stwierdzono występowanie zależności statystycznie istotnych. Wnioski wyciągnięte na podstawie wyników przeprowadzonych badań mają wartość poznawczą i aplikacyjną.

W rozdziale 5, zatytułowanym "Prywatność i ekshibicjonizm w przestrzeni wirtualnej: implikacje dla bezpieczeństwa konsumentów", B. Mróz podejmuje wątek zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników sieci występujących w roli konsumentów. Internauci uwodzeni mnogością ofert dostępnych w cyberprzestrzeni bezrefleksyjnie udostępniają swoje wrażliwe dane osobowe, aby otrzymać pożądane dobra i usługi. Wielu z nich, motywowanych chęcią bycia sławnym i zdobycia uznania innych użytkowników Internetu, jest bardzo aktywnych w mediach społecznościowych. W wielu przypadkach ta aktywność przeradza się w sieciowy ekshibicjonizm. Przedsiębiorstwa działające w cyberprzestrzeni wykorzystują ogromną ilość informacji i "cyfrowe ślady" zostawiane przez internautów. To może być korzystne dla nabywców dzięki wysoce spersonalizowanym ofertom, dobrze dopasowanym do ich potrzeb i oczekiwań. Jednak "sprzedaż prywatności" i sieciowy ekshibicjonizm mogą stwarzać poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa konsumentów.

Rozdział 6, autorstwa E. Baron i B. Borusiak, nosi intrygujący tytuł: "Czy Instagram wodzi nas na pokuszenie? Zakupy impulsywne w serwisie społecznościowym". Celem rozważań prowadzonych w tym opracowaniu jest charakterystyka zjawiska zakupów impulsywnych w handlu internetowym, realizowanym poprzez znany i bardzo popularny serwis społecznościowy - Instagram. Do realizacji tego zamierzenia posłużyły Autorkom wyniki studiów literaturowych oraz badań przeprowadzonych metodą zogniskowanego wywiadu grupowego, a także metodą ankietową. Wnioski z badań wskazują na intensyfikację wykorzystania Instagrama do sprzedaży, a także stymulowania zakupów impulsywnych.

W rozdziale 7 R. Wolny podejmuje ważne zagadnienia, wiążące się z bezpieczeństwem korzystania z e-usług w Internecie. Szybki postęp technologiczny zmienił zasady funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki, w tym również rynku usług. Symptomem nowej rzeczywistości gospodarczej i wirtualizacji świata jest pojawienie się usług elektronicznych. Korzystanie z e-usług wiąże się jednak z wieloma zagrożeniami, których konsumenci nie zawsze są świadomi. Celem tej części monografii jest próba identyfikacji zagrożeń, jakie występują podczas korzystania z usług w przestrzeni wirtualnej, oraz rozpoznanie istnienia świadomości takich zagrożeń wśród młodych konsumentów. W rozdziale zaprezentowano wyniki własnych badań bezpośrednich, przeprowadzonych wśród młodych konsumentów e-usług w 2019 r. techniką ankiety online.

W rozdziale 8 monografii, autorstwa M. Budzanowskiej-Drzewieckiej, podjęto próbę analizy czynników motywujących oraz hamujących przyjmowanie i wykorzystanie nowych technologii przez polskich konsumentów. Analizując obawy związane z technologią, Autorka zastosowała podejście jakościowe poprzez osadzenie go w koncepcji paradoksów technologicznych. Rezultaty badania wskazują na wiele napięć, które towarzyszą polskim konsumentom w relacji z technologią. Badani dostrzegają tempo zmian technologicznych, siłę ich oddziaływania na życie współczesnego człowieka, jednak ich poglądy wobec technologii trudno jest jednoznacznie skategoryzować. Niektórzy dostrzegają jedynie korzyści wynikające z kontaktu z technologią, inni zdecydowanie wskazują na odmienne pragnienia, wręcz twierdząc, że marzą o utopijnym świecie bez technologii.

Rozdział 9, przygotowany przez R. Kasprzaka, nosi tytuł "Bezpieczeństwo konsumenta na rynku gier wideo". Autor identyfikuje czynniki stwarzające ryzyko dla konsumentów na rynku gier wideo oraz charakteryzuje mechanizmy stosowane przez regulatorów i producentów, mające na celu minimalizację wybranych obszarów zagrożeń dla konsumenta. Rynek gier wideo jest elementem przemysłów kreatywnych, wytwarzających produkty o określonych cechach kulturowych. Dynamiczny rozwój tego rynku obserwowany w ostatnich latach wpływa na zachowania współczesnych konsumentów, zwłaszcza reprezentujących młodsze kohorty populacji, co znajduje m.in. wyraz w nowych sposobach oddziaływania marketingowego opartych na tzw. grywalizacji.

Przedmiotem rozważań w rozdziale 10, autorstwa B. Tarczydło, jest bezpieczeństwo korzystania ze współdzielonych usług transportowych. Z badań przeprowadzonych przez Autorkę wynika, że w Polsce bardzo dynamicznie, ale równocześnie w sposób niekontrolowany i wysoce ryzykowny, rozwija się zjawisko współdzielenia usług transportu miejskiego. Szczególnie chętnie ze współdzielonych usług transportu miejskiego korzystają użytkownicy racjonalizujący koszty konsumpcji, oczekujący sposobów radzenia sobie z trudnościami w komunikacji w zakorkowanych miastach, mający dostęp do sieci i dzięki temu do aplikacji mobilnych umożliwiających sprawne korzystanie z usług wielu oferentów. Autorka stoi na stanowisku, że istnieje potrzeba odpowiedzialnego wspierania rozwoju współdzielonych usług transportowych, z akcentem na zaostrzenie respektowania względów bezpieczeństwa.

W rozdziale 11 R. Nowacki dowodzi, że zaufanie do produktu, marki lub firmy jest istotną częścią budowania właściwych relacji przedsiębiorstwa z konsumentami. Jednym z czynników wpływających na poziom zaufania nabywców jest dwukierunkowa komunikacja. Reklama jako narzędzie komunikacji, które ma dużą siłę przyciągania uwagi i wywoływania emocji, jest ważnym elementem procesu budowania zaufania. W dobie rozwoju społeczeństwa informacyjnego istotną rolę może odgrywać w tym procesie reklama internetowa. Podstawą rozważań są badania zrealizowane w 2018 r. wśród polskich internautów, na temat postrzegania reklamy internetowej i związanych z nią negatywnych skojarzeń. Wyniki pokazują relatywnie niski poziom zaufania wobec treści przedstawianych w reklamach online i niską ich skuteczność, przy jednoczesnym braku zróżnicowania tych ocen ze względu na cechy demograficzne respondentów.

Rozważania w rozdziale 12, autorstwa I. Dąbrowskiej, koncentrują się na zjawisku personalizacji w Internecie oraz związanych z nim problemach, takich jak monitorowanie zachowań internautów, zbieranie informacji o aktywności użytkowników poszczególnych serwisów społecznościowych czy wyszukiwarek oraz działanie algorytmów i tzw. baniek informacyjnych. Przedstawiono w nim wyniki badań własnych dotyczących świadomości oraz wiedzy na temat personalizacji online wśród internautów, jak również ich oceny tego zjawiska. W rozdziale opisano także badania własne Autorki, w zakresie korzystania ze spersonalizowanych ofert przez polskich użytkowników sieci.

Korzystanie z wielu dóbr i usług stwarza dla konsumentów różne rodzaje ryzyka. Ryzyko fizyczne związane z produktem dotyczy bezpieczeństwa jego użytkowania. W rozdziale 13 M. Jaciow podejmuje tę ważną problematykę w odniesieniu do produktów kosmetycznych, analizując ich wpływ na zdrowie konsumenta oraz środowisko naturalne. Autorka zbudowała model pomiarowy ryzyka w zakupach kosmetyków. W wyniku przeprowadzonych badań otrzymała zestaw informacji na temat postrzegania ryzyka w kategoriach korzyści i zagrożeń oraz świadomości jego występowania w zależności od rodzaju ryzyka. Najwięcej respondentek jest świadomych ryzyka związanego z brakiem skuteczności kupowanych kosmetyków i niską ich wydajnością. Im wyższy deklarowany poziom wiedzy na temat bezpieczeństwa kosmetyków, tym większy odsetek kobiet jest świadomych negatywnego wpływu produktów kosmetycznych na środowisko.

Inne aspekty, związane z ryzykiem w decyzjach konsumentów nabywających kosmetyki, naświetla w rozdziale 14 A. Stolecka-Makowska. Wiążą się one z niepewnością, wynikającą z niemożliwości przewidzenia konsekwencji wyborów podejmowanych przez nabywców. W tej części monografii Autorka zaprezentowała wyniki własnego badania empirycznego, odnoszące się do czynników determinujących bezpieczeństwo kosmetyków oraz sposobów ograniczania ryzyka przez konsumentów. W opinii badanych najważniejszą cechą kosmetyku wpływającą na jego bezpieczeństwo jest skład oraz rodzaj i stężenie wykorzystywanych surowców. Niemal wszyscy respondenci podejmują także działania zmierzające do zredukowania ryzyka związanego z zakupem, przy czym większość robi to, korzystając ze swoich doświadczeń.

W ostatnim rozdziale monografii (15) P. Cyrek podejmuje problemy związane z bezpieczeństwem zakupów dokonywanych w Internecie. Na podstawie wyników badania własnego, przeprowadzonego z wykorzystaniem kwestionariusza wywiadu bezpośredniego wśród mieszkańców województwa podkarpackiego, Autor scharakteryzował zakupy różnych grup produktów realizowanych drogą internetową. Wskazał również bariery i czynniki ograniczające subiektywne poczucie bezpieczeństwa oraz zniechęcające konsumentów do wirtualnych zakupów. Mimo iż ciągle rośnie liczba osób kupujących przez Internet, część respondentów nie ma zaufania do handlu internetowego i wciąż docenia zalety tradycyjnych kanałów zaopatrzenia.

Redaktor naukowy monografii dziękuje Autorom za przedstawienie własnych przemyśleń, refleksji oraz interesujących wyników badań. Pragnie również zachęcić Czytelników do zapoznania się z zawartością poszczególnych rozdziałów, licząc, że zaprezentowane w nich zagadnienia spotkają się z życzliwym zainteresowaniem wszystkich osób, którym leży na sercu bezpieczeństwo konsumenta. Zachęca też do kontaktu z Autorami oraz Katedrą Badań Zachowań Konsumentów w Instytucie Zarządzania Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, w celu kontynuowania dyskusji nad problematyką bezpieczeństwa konsumentów na tradycyjnym i wirtualnym rynku dóbr i usług konsumpcyjnych.

 

Bogdan Mróz

Wstęp

Agnieszka Kurzemska

Rozdział 1. Ramy etyczne naukowych badań zachowań konsumenckich

Wprowadzenie

1.1. Etyka badań naukowych zachowań konsumenckich vs. etyka badań marketingowych

1.1.1. Rzetelność badacza

1.1.2. Lojalność wobec uczestników badań

1.1.3.     Pożyteczność wyników badawczych

Zakończenie

Bibliografia

 

Henryk Mruk

Rozdział 2. Pułapki behawioralne a zdrowie

Wprowadzenie

2.1. Zdrowie jako wartość

2.2. Odpowiedzialność za zdrowie

2.3. Pułapki behawioralne i ich istota

2.3.1. Pułapki myślenia szybkiego i wolnego

2.3.2. Postrzeganie siebie a postrzeganie innych

2.3.3. Pułapka zakotwiczenia

2.3.4. Pułapka kosztów utopionych

2.3.5. Pułapka status quo

2.3.6. Sposoby ograniczania pułapek behawioralnych

Zakończenie

Bibliografia

 

Teresa Słaby

Rozdział 3. Usługi budownictwa mieszkaniowego dla seniorów

Wprowadzenie

3.1. Dane o usługach mieszkaniowych z polskich źródeł wtórnych

3.2. Charakterystyka respondentów

3.3. Popyt na mieszkania dla seniorów

 

Agnieszka Izabela Baruk

Rozdział 4. Ciemne i jasne strony prosumpcji - perspektywa nabywców finalnych

Wprowadzenie

4.1. Charakterystyka badań empirycznych

4.2. Wyniki badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Bogdan Mróz

Rozdział 5. Prywatność i ekshibicjonizm w przestrzeni wirtualnej: implikacje dla bezpieczeństwa konsumentów

Wprowadzenie

5.1. Jak giganci high-tech zbierają i wykorzystują informacje o konsumentach - przykład Google i Facebooka

5.2. Prywatność i ekshibicjonizm w Internecie - zagrożenia i pułapki dla konsumentów

5.3. ?Jak zjeść ciastko i je mieć" - świadomość polskich konsumentów dotycząca znaczenia prywatności danych w Internecie

Zakończenie

Bibliografia

 

Elżbieta Baron, Barbara Borusiak

Rozdział 6. Czy Instagram wodzi nas na pokuszenie? Zakupy impulsywne w serwisie społecznościowym

Wprowadzenie

6.1. Zakupy impulsywne - istota, przyczyny i skutki

6.2. Instagram jako kanał sprzedaży

6.3. Zakupy impulsywne w Internecie

6.4. Metodyka badań

6.5. Wyniki badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Robert Wolny

Rozdział 7. Świadomość istnienia niebezpieczeństw korzystania z e-usług wśród młodych konsumentów

Wprowadzenie

7.1. Zagrożenia korzystania z e-usług - zarys problemu

7.2. Wyniki badań

 

Małgorzata Budzanowska-Drzewiecka

Rozdział 8. Paradoksy w relacjach konsumentów z technologią: jakościowa analiza obaw polskich konsumentów

Wprowadzenie

8.1. Konsumenci i technologia - obawy i paradoksy w relacjach konsumentów z technologią

8.2. Założenia badań

8.3. Rezultaty badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Rafał Kasprzak

Rozdział 9. Bezpieczeństwo konsumenta na rynku gier wideo

Wprowadzenie

9.1. Przemysły kreatywne

9.2. Rozwój branży gier wideo w Polsce

9.3. Ryzyko konsumenta na rynku gier wideo

9.4. Ochrona konsumenta na rynku gier wideo

Zakończenie

Bibliografia

 

 

Beata Tarczydło

Rozdział 10. Bezpieczeństwo korzystania ze współdzielonych usług transportowych. Wybrane zagadnienia

Wprowadzenie

10.1. Podstawowe pojęcia i trendy dotyczące zachowań nabywców usług współdzielonych

10.2. Rozwiązania i systemy sprzyjające współdzieleniu usług na przykładzie MaaS

10.3. Przegląd wybranych badań zachowań konsumentów powiązanych z ideą współdzielenia

10.4.  Studium przypadku

Zakończenie

Bibliografia

 

Robert Nowacki

Rozdział 11. Zaufanie konsumentów wobec reklamy internetowej w kontekście negatywnych ocen jej oddziaływania

Wprowadzenie

11.1. Zaufanie do reklamy w kontekście jej społecznej odpowiedzialności

11.2. Reklama internetowa jako kanał komunikacji z konsumentami

11.3. Metodyka badania

11.4. Wyniki badania

 

Ilona Dąbrowska

Rozdział 12. Personalizacja online

Wprowadzenie

12.1. Internet wczoraj a dziś

12.2. Personalizacja sieci

12.3. Personalizacja widziana z perspektywy internautów

12.4. Struktura wiekowa respondentów

12.5. Świadomość istnienia personalizacji w Internecie

12.6. Ocena personalizacji online

12.7. Ujawnianie danych i aktywności online

Zakończenie

Bibliografia

 

Magdalena Jaciow

Rozdział 13. Ryzyko fizyczne konsumenta w zakupach kosmetyków

Wprowadzenie

13.1. Tło teoretyczne badań

13.2. Założenia badawcze

13.3. Postrzeganie ryzyka w zakupach kosmetyków - wyniki badań

Zakończenie

Bibliografia

 

Agata Stolecka-Makowska

Rozdział 14. Sposoby ograniczania ryzyka fizycznego przez nabywców kosmetyków naturalnych i kosmetyków ekologicznych

Wprowadzenie

14.1. Kosmetyki naturalne i kosmetyki ekologiczne - podobieństwa i różnice

14.2. Wyznaczniki bezpiecznych kosmetyków

14.3. Sposoby ograniczania ryzyka przy zakupie kosmetyków

Zakończenie

Bibliografia

 

Piotr Cyrek

Rozdział 15. Poczucie bezpieczeństwa jako determinanta zakupów wybranych grup produktów drogą internetową - ujęcie dynamiczne

Wprowadzenie

15.1. Stymulanty i ograniczenia rozwoju e-handlu

15.2. Brak zaufania jako motyw pomijania zakupów przez Internet wśród mieszkańców województwa podkarpackiego

Zakończenie

Bibliografia

Abstracts

Napisz swoją opinię
Twoja ocena:
Szybka wysyłka zamówień
Kup online i odbierz na uczelni
Bezpieczne płatności
pixel