[[[separator]]]
Ekonomia zrównoważonego (zintegrowanego) rozwoju dynamicznie rozwija się w XXI w. Kierunek tego nurtu wyznacza idea osiągnięcia względnej równowagi pomiędzy rozwojem gospodarczym i społeczno-kulturowym w warunkach wyraźnie zintensyfikowanego zaangażowania w ochronę środowiska naturalnego i klimatu. Podatki mogą być istotnym narzędziem wspierającym tę nową perspektywę, pod warunkiem że będą przekładać się nie tylko na osiąganie tradycyjnych celów fiskalnych, ekonomicznych i społecznych, ale jednocześnie także wychowawczych w promowaniu określonych postaw ekologicznych (takich jak ograniczenie sprzedaży opakowań jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje lub żywność). Wyłania się tym samym odrębna kategoria podatków ekologicznych. Nowa perspektywa społeczno-gospodarcza stawia więc przed ustawodawcą trudne wyzwania polegające na dążeniu do realizacji ważnych dla społeczeństwa i gospodarki celów ekologicznych. Teoria ekonomii zrównoważonego rozwoju wskazuje, że daniny publiczne można wykorzystywać do osiągania tych celów na wiele sposobów – począwszy od zmian w konstrukcji podatków tradycyjnych, przez wprowadzenie podatków ekologicznych, a kończąc na tzw. ekologizacji całe go systemu podatkowego. Obecnie proces ekologizacji systemów podatkowych nie podlega powszechnej międzynarodowej harmonizacji. Z przeglądu obowiązujących systemów podatkowych w różnych państwach Unii Europejskiej wynika, że cele ekologiczne są realizowane za pomocą odmiennych rozwiązań podatkowych i w rezultacie z różnymi skutkami (nawet mimo wydanych dla tego obszaru dyrektyw unijnych). Daniny ekologiczne lub daniny zawierające elementy stymulujące zachowania proekologiczne mają zróżnicowane znaczenie fiskalne, a także gospodarcze mierzone udziałem dochodów z tych danin w PKB. Ochrona środowiska naturalnego i klimatu jest jednak zadaniem globalnym, warto więc poddać analizie Określenia takie jak „podatki ekologiczne”, „podatki środowiskowe” – ze względu na zakres podjętych rozważań – w niniejszej monografii stosowane są zamiennie. Możliwość wprowadzenia zharmonizowanych globalnych rozwiązań podatkowych sprzyjających ochronie tych zasobów, tym bardziej że wiele państw przeprowadza obecnie reformy systemów podatkowych uwzględniające orientację proekologiczną. Celem podjętych w monografii rozważań jest wypełnienie luki w aktualnym stanie wiedzy na temat zarówno teoretycznych, jak i praktycznych aspektów danin ekologicznych. Podjęto próbę oceny, w jaki sposób rozwiązania wpisujące się w system podatkowy zorientowany ekologicznie wykorzystuje się w praktyce. Obszarem badania są wybrane państwa europejskie, ze szczególnym uwzględnieniem Polski.
Niniejsza monografia powstała jako efekt badań prowadzonych w ramach pierwszej edycji Międzykolegialnego Grantu Rektorskiego realizowanego w latach 2023 2025. Składa się ze wstępu, czterech rozdziałów oraz zakończenia. Rozdział pierwszy ma charakter teoretyczny. Przybliżono w nim wybrane aspekty danin ekologicznych, uwzględniając przede wszystkim zagadnienia ekonomii zrównoważonego rozwoju i instrumenty polityki ekologicznej. Podjęto również próbę wyjaśnienia i zdefiniowania, czym jest podatek ekologiczny (środowiskowy) w świetle teorii podwójnej dywidendy – kluczowej w kontekście metodologicznych wskazówek i kryteriów makroekonomicznej oceny systemu podatkowego zorientowanego ekologicznie. Rozdział drugi poświęcony został omówieniu i ocenie podatków oraz opłat ekologicznych w wybranych państwach Europy Zachodniej i Europy Środkowo--Wschodniej. W pierwszej kolejności zwrócono uwagę na unijne regulacje prawne w zakresie opodatkowania ekologicznego. Kryterium wyboru państw analizowanych w dalszej części rozdziału (podobnie jak w rozdziale czwartym) był udział dochodów z podatków ekologicznych w całkowitej kwocie wpływów podatkowych. Wybrano państwa, w których jest:
- obecnie najwyższy i wzrósł w ostatnich 20 latach3 (Grecja, Bułgaria, Łotwa);
- wysoki, przy czym na podobnym poziomie utrzymywał się też wcześniej (Chorwacja, Holandia);
- bardzo wysoki i spadł (Dania, Litwa) oraz
- obecnie najniższy (Niemcy, Szwecja).
Rozdział trzeci zawiera szczegółową analizę istniejących w Polsce podatków i opłat o charakterze ekologicznym (w Polsce bowiem nie ma podatków, które miałyby w swej nazwie określenie „ekologiczne”). Przeanalizowano konstrukcję podatków państwowych (podatku akcyzowego, podatków dochodowych PIT i CIT oraz Badanie Ekologizacja systemów podatkowych w krajach UE – ujęcie wielodyscyplinarne i wieloperspektywiczne przeprowadzone przez zespół w składzie: dr hab. Paweł Felis, prof. SGH (kierownik projektu); dr hab. Michał Bernardelli, prof. SGH; dr Marcin Kotlarz; dr hab. Jacek Lipiec, prof. SGH; dr Aleksander Łożykowski; dr Elżbieta Malinowska-Misiąg;
mgr Grzegorz Otczyk.
Pod uwagę brano wielkości z lat 2002 i 2021 podatku od towarów i usług – VAT), lokalnych (podatku od nieruchomości, podatku rolnego, podatku leśnego oraz podatku od środków transportowych) oraz wielu innych opłat (podzielonych ze względu na podstawę prawną).
W rozdziale czwartym, empirycznym, przedstawiono szczegółowe analizy. Zbadano, w jakim stopniu w wybranych państwach europejskich wykorzystywano konstrukcję danin ekologicznych. Szczegółowo przeanalizowano niektóre rozwiązania wykorzystywane w Polsce. Za przykład posłużyła preferencja podatkowa (ulga termomodernizacyjna) funkcjonująca na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych. W monografii wykorzystano różne metody badawcze – w części teoretycznej były to przegląd literatury przedmiotu, metoda analizy opisowej, interpretacji i wnioskowania, w części empirycznej natomiast zastosowano unikalne w obszarze podatków i ekologii połączenie analiz ilościowych i jakościowych. Wyniki badań przedstawiono w formie zarówno tabelarycznej, jak i graficznej. Każdy z elementów został opatrzony rozbudowanymi komentarzami. Wnioski z przeprowadzonychbadań oparto na danych pochodzących m.in. z instytucji międzynarodowych (Eurostat) oraz krajowych (Ministerstwo Finansów).
(wstęp)
[[[separator]]]
WSTĘP
1. TEORETYCZNE ASPEKTY PODATKÓW I OPŁAT EKOLOGICZNYCH
1.1. Ekonomia zrównoważonego rozwoju
1.2. Instrumenty polityki ekologicznej
1.2.1. Instrumenty nakazowe polityki ekologicznej
1.2.2. Podatki i instrumenty quasi-podatkowe
1.3. Podatek ekologiczny w świetle teorii dywidendy
2. PODATKI I OPŁATY EKOLOGICZNE W WYBRANYCH PAŃSTWACH UNII EUROPEJSKIEJ
2.1. Regulacje prawne UE w zakresie opodatkowania ekologicznego
2.2. Przegląd podatków i opłat ekologicznych w wybranych państwach UE
2.2.1. Bułgaria
2.2.2. Chorwacja
2.2.3. Dania
2.2.4. Grecja
2.2.5. Holandia
2.2.6. Litwa
2.2.7. Łotwa
2.2.8. Niemcy
2.2.9. Szwecja
3. PODATKI I OPŁATY EKOLOGICZNE W POLSCE
3.1. Podatki budżetu państwa
3.1.1. Podatek akcyzowy
3.1.2. Podatek od towarów i usług
3.2. Podatki dzielone – podatki dochodowe
3.2.1. Rolnictwo
3.2.2. Samochody
3.2.3. Ulga termomodernizacyjna
3.2.4. Pozostałe rozwiązania dotyczące ochrony środowiska w podatku dochodowym
3.3. Podatki lokalne
3.3.1. Podatki od majątku nieruchomego
3.3.2. Podatki od majątku ruchomego
3.4. Opłaty ekologiczne
3.4.1. Kategoryzacja opłat ekologicznych
3.4.2. Charakterystyka opłat ekologicznych
4. BADANIA EMPIRYCZNE
4.1. Dochody z podatków środowiskowych w Unii Europejskiej
4.2. Analiza zależności
4.3. Dochody z podatków środowiskowych w wybranych państwach UE
4.4. Gospodarka komunalna i ochrona środowiska w budżecie państwa i budżetach JST
4.5. Wybrane programy w obszarze ochrony środowiska finansowane ze środków publicznych
4.6. Ulga termomodernizacyjna
ZAKOŃCZENIE
BIBLIOGRAFIA
Spis rysunków
Spis tabel
Notki
Opis
Wstęp
Ekonomia zrównoważonego (zintegrowanego) rozwoju dynamicznie rozwija się w XXI w. Kierunek tego nurtu wyznacza idea osiągnięcia względnej równowagi pomiędzy rozwojem gospodarczym i społeczno-kulturowym w warunkach wyraźnie zintensyfikowanego zaangażowania w ochronę środowiska naturalnego i klimatu. Podatki mogą być istotnym narzędziem wspierającym tę nową perspektywę, pod warunkiem że będą przekładać się nie tylko na osiąganie tradycyjnych celów fiskalnych, ekonomicznych i społecznych, ale jednocześnie także wychowawczych w promowaniu określonych postaw ekologicznych (takich jak ograniczenie sprzedaży opakowań jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje lub żywność). Wyłania się tym samym odrębna kategoria podatków ekologicznych. Nowa perspektywa społeczno-gospodarcza stawia więc przed ustawodawcą trudne wyzwania polegające na dążeniu do realizacji ważnych dla społeczeństwa i gospodarki celów ekologicznych. Teoria ekonomii zrównoważonego rozwoju wskazuje, że daniny publiczne można wykorzystywać do osiągania tych celów na wiele sposobów – począwszy od zmian w konstrukcji podatków tradycyjnych, przez wprowadzenie podatków ekologicznych, a kończąc na tzw. ekologizacji całe go systemu podatkowego. Obecnie proces ekologizacji systemów podatkowych nie podlega powszechnej międzynarodowej harmonizacji. Z przeglądu obowiązujących systemów podatkowych w różnych państwach Unii Europejskiej wynika, że cele ekologiczne są realizowane za pomocą odmiennych rozwiązań podatkowych i w rezultacie z różnymi skutkami (nawet mimo wydanych dla tego obszaru dyrektyw unijnych). Daniny ekologiczne lub daniny zawierające elementy stymulujące zachowania proekologiczne mają zróżnicowane znaczenie fiskalne, a także gospodarcze mierzone udziałem dochodów z tych danin w PKB. Ochrona środowiska naturalnego i klimatu jest jednak zadaniem globalnym, warto więc poddać analizie Określenia takie jak „podatki ekologiczne”, „podatki środowiskowe” – ze względu na zakres podjętych rozważań – w niniejszej monografii stosowane są zamiennie. Możliwość wprowadzenia zharmonizowanych globalnych rozwiązań podatkowych sprzyjających ochronie tych zasobów, tym bardziej że wiele państw przeprowadza obecnie reformy systemów podatkowych uwzględniające orientację proekologiczną. Celem podjętych w monografii rozważań jest wypełnienie luki w aktualnym stanie wiedzy na temat zarówno teoretycznych, jak i praktycznych aspektów danin ekologicznych. Podjęto próbę oceny, w jaki sposób rozwiązania wpisujące się w system podatkowy zorientowany ekologicznie wykorzystuje się w praktyce. Obszarem badania są wybrane państwa europejskie, ze szczególnym uwzględnieniem Polski.
Niniejsza monografia powstała jako efekt badań prowadzonych w ramach pierwszej edycji Międzykolegialnego Grantu Rektorskiego realizowanego w latach 2023 2025. Składa się ze wstępu, czterech rozdziałów oraz zakończenia. Rozdział pierwszy ma charakter teoretyczny. Przybliżono w nim wybrane aspekty danin ekologicznych, uwzględniając przede wszystkim zagadnienia ekonomii zrównoważonego rozwoju i instrumenty polityki ekologicznej. Podjęto również próbę wyjaśnienia i zdefiniowania, czym jest podatek ekologiczny (środowiskowy) w świetle teorii podwójnej dywidendy – kluczowej w kontekście metodologicznych wskazówek i kryteriów makroekonomicznej oceny systemu podatkowego zorientowanego ekologicznie. Rozdział drugi poświęcony został omówieniu i ocenie podatków oraz opłat ekologicznych w wybranych państwach Europy Zachodniej i Europy Środkowo--Wschodniej. W pierwszej kolejności zwrócono uwagę na unijne regulacje prawne w zakresie opodatkowania ekologicznego. Kryterium wyboru państw analizowanych w dalszej części rozdziału (podobnie jak w rozdziale czwartym) był udział dochodów z podatków ekologicznych w całkowitej kwocie wpływów podatkowych. Wybrano państwa, w których jest:
- obecnie najwyższy i wzrósł w ostatnich 20 latach3 (Grecja, Bułgaria, Łotwa);
- wysoki, przy czym na podobnym poziomie utrzymywał się też wcześniej (Chorwacja, Holandia);
- bardzo wysoki i spadł (Dania, Litwa) oraz
- obecnie najniższy (Niemcy, Szwecja).
Rozdział trzeci zawiera szczegółową analizę istniejących w Polsce podatków i opłat o charakterze ekologicznym (w Polsce bowiem nie ma podatków, które miałyby w swej nazwie określenie „ekologiczne”). Przeanalizowano konstrukcję podatków państwowych (podatku akcyzowego, podatków dochodowych PIT i CIT oraz Badanie Ekologizacja systemów podatkowych w krajach UE – ujęcie wielodyscyplinarne i wieloperspektywiczne przeprowadzone przez zespół w składzie: dr hab. Paweł Felis, prof. SGH (kierownik projektu); dr hab. Michał Bernardelli, prof. SGH; dr Marcin Kotlarz; dr hab. Jacek Lipiec, prof. SGH; dr Aleksander Łożykowski; dr Elżbieta Malinowska-Misiąg;
mgr Grzegorz Otczyk.
Pod uwagę brano wielkości z lat 2002 i 2021 podatku od towarów i usług – VAT), lokalnych (podatku od nieruchomości, podatku rolnego, podatku leśnego oraz podatku od środków transportowych) oraz wielu innych opłat (podzielonych ze względu na podstawę prawną).
W rozdziale czwartym, empirycznym, przedstawiono szczegółowe analizy. Zbadano, w jakim stopniu w wybranych państwach europejskich wykorzystywano konstrukcję danin ekologicznych. Szczegółowo przeanalizowano niektóre rozwiązania wykorzystywane w Polsce. Za przykład posłużyła preferencja podatkowa (ulga termomodernizacyjna) funkcjonująca na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych. W monografii wykorzystano różne metody badawcze – w części teoretycznej były to przegląd literatury przedmiotu, metoda analizy opisowej, interpretacji i wnioskowania, w części empirycznej natomiast zastosowano unikalne w obszarze podatków i ekologii połączenie analiz ilościowych i jakościowych. Wyniki badań przedstawiono w formie zarówno tabelarycznej, jak i graficznej. Każdy z elementów został opatrzony rozbudowanymi komentarzami. Wnioski z przeprowadzonychbadań oparto na danych pochodzących m.in. z instytucji międzynarodowych (Eurostat) oraz krajowych (Ministerstwo Finansów).
(wstęp)
Spis treści
WSTĘP
1. TEORETYCZNE ASPEKTY PODATKÓW I OPŁAT EKOLOGICZNYCH
1.1. Ekonomia zrównoważonego rozwoju
1.2. Instrumenty polityki ekologicznej
1.2.1. Instrumenty nakazowe polityki ekologicznej
1.2.2. Podatki i instrumenty quasi-podatkowe
1.3. Podatek ekologiczny w świetle teorii dywidendy
2. PODATKI I OPŁATY EKOLOGICZNE W WYBRANYCH PAŃSTWACH UNII EUROPEJSKIEJ
2.1. Regulacje prawne UE w zakresie opodatkowania ekologicznego
2.2. Przegląd podatków i opłat ekologicznych w wybranych państwach UE
2.2.1. Bułgaria
2.2.2. Chorwacja
2.2.3. Dania
2.2.4. Grecja
2.2.5. Holandia
2.2.6. Litwa
2.2.7. Łotwa
2.2.8. Niemcy
2.2.9. Szwecja
3. PODATKI I OPŁATY EKOLOGICZNE W POLSCE
3.1. Podatki budżetu państwa
3.1.1. Podatek akcyzowy
3.1.2. Podatek od towarów i usług
3.2. Podatki dzielone – podatki dochodowe
3.2.1. Rolnictwo
3.2.2. Samochody
3.2.3. Ulga termomodernizacyjna
3.2.4. Pozostałe rozwiązania dotyczące ochrony środowiska w podatku dochodowym
3.3. Podatki lokalne
3.3.1. Podatki od majątku nieruchomego
3.3.2. Podatki od majątku ruchomego
3.4. Opłaty ekologiczne
3.4.1. Kategoryzacja opłat ekologicznych
3.4.2. Charakterystyka opłat ekologicznych
4. BADANIA EMPIRYCZNE
4.1. Dochody z podatków środowiskowych w Unii Europejskiej
4.2. Analiza zależności
4.3. Dochody z podatków środowiskowych w wybranych państwach UE
4.4. Gospodarka komunalna i ochrona środowiska w budżecie państwa i budżetach JST
4.5. Wybrane programy w obszarze ochrony środowiska finansowane ze środków publicznych
4.6. Ulga termomodernizacyjna
ZAKOŃCZENIE
BIBLIOGRAFIA
Spis rysunków
Spis tabel
Notki
Opinie
Ekonomia zrównoważonego (zintegrowanego) rozwoju dynamicznie rozwija się w XXI w. Kierunek tego nurtu wyznacza idea osiągnięcia względnej równowagi pomiędzy rozwojem gospodarczym i społeczno-kulturowym w warunkach wyraźnie zintensyfikowanego zaangażowania w ochronę środowiska naturalnego i klimatu. Podatki mogą być istotnym narzędziem wspierającym tę nową perspektywę, pod warunkiem że będą przekładać się nie tylko na osiąganie tradycyjnych celów fiskalnych, ekonomicznych i społecznych, ale jednocześnie także wychowawczych w promowaniu określonych postaw ekologicznych (takich jak ograniczenie sprzedaży opakowań jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje lub żywność). Wyłania się tym samym odrębna kategoria podatków ekologicznych. Nowa perspektywa społeczno-gospodarcza stawia więc przed ustawodawcą trudne wyzwania polegające na dążeniu do realizacji ważnych dla społeczeństwa i gospodarki celów ekologicznych. Teoria ekonomii zrównoważonego rozwoju wskazuje, że daniny publiczne można wykorzystywać do osiągania tych celów na wiele sposobów – począwszy od zmian w konstrukcji podatków tradycyjnych, przez wprowadzenie podatków ekologicznych, a kończąc na tzw. ekologizacji całe go systemu podatkowego. Obecnie proces ekologizacji systemów podatkowych nie podlega powszechnej międzynarodowej harmonizacji. Z przeglądu obowiązujących systemów podatkowych w różnych państwach Unii Europejskiej wynika, że cele ekologiczne są realizowane za pomocą odmiennych rozwiązań podatkowych i w rezultacie z różnymi skutkami (nawet mimo wydanych dla tego obszaru dyrektyw unijnych). Daniny ekologiczne lub daniny zawierające elementy stymulujące zachowania proekologiczne mają zróżnicowane znaczenie fiskalne, a także gospodarcze mierzone udziałem dochodów z tych danin w PKB. Ochrona środowiska naturalnego i klimatu jest jednak zadaniem globalnym, warto więc poddać analizie Określenia takie jak „podatki ekologiczne”, „podatki środowiskowe” – ze względu na zakres podjętych rozważań – w niniejszej monografii stosowane są zamiennie. Możliwość wprowadzenia zharmonizowanych globalnych rozwiązań podatkowych sprzyjających ochronie tych zasobów, tym bardziej że wiele państw przeprowadza obecnie reformy systemów podatkowych uwzględniające orientację proekologiczną. Celem podjętych w monografii rozważań jest wypełnienie luki w aktualnym stanie wiedzy na temat zarówno teoretycznych, jak i praktycznych aspektów danin ekologicznych. Podjęto próbę oceny, w jaki sposób rozwiązania wpisujące się w system podatkowy zorientowany ekologicznie wykorzystuje się w praktyce. Obszarem badania są wybrane państwa europejskie, ze szczególnym uwzględnieniem Polski.
Niniejsza monografia powstała jako efekt badań prowadzonych w ramach pierwszej edycji Międzykolegialnego Grantu Rektorskiego realizowanego w latach 2023 2025. Składa się ze wstępu, czterech rozdziałów oraz zakończenia. Rozdział pierwszy ma charakter teoretyczny. Przybliżono w nim wybrane aspekty danin ekologicznych, uwzględniając przede wszystkim zagadnienia ekonomii zrównoważonego rozwoju i instrumenty polityki ekologicznej. Podjęto również próbę wyjaśnienia i zdefiniowania, czym jest podatek ekologiczny (środowiskowy) w świetle teorii podwójnej dywidendy – kluczowej w kontekście metodologicznych wskazówek i kryteriów makroekonomicznej oceny systemu podatkowego zorientowanego ekologicznie. Rozdział drugi poświęcony został omówieniu i ocenie podatków oraz opłat ekologicznych w wybranych państwach Europy Zachodniej i Europy Środkowo--Wschodniej. W pierwszej kolejności zwrócono uwagę na unijne regulacje prawne w zakresie opodatkowania ekologicznego. Kryterium wyboru państw analizowanych w dalszej części rozdziału (podobnie jak w rozdziale czwartym) był udział dochodów z podatków ekologicznych w całkowitej kwocie wpływów podatkowych. Wybrano państwa, w których jest:
- obecnie najwyższy i wzrósł w ostatnich 20 latach3 (Grecja, Bułgaria, Łotwa);
- wysoki, przy czym na podobnym poziomie utrzymywał się też wcześniej (Chorwacja, Holandia);
- bardzo wysoki i spadł (Dania, Litwa) oraz
- obecnie najniższy (Niemcy, Szwecja).
Rozdział trzeci zawiera szczegółową analizę istniejących w Polsce podatków i opłat o charakterze ekologicznym (w Polsce bowiem nie ma podatków, które miałyby w swej nazwie określenie „ekologiczne”). Przeanalizowano konstrukcję podatków państwowych (podatku akcyzowego, podatków dochodowych PIT i CIT oraz Badanie Ekologizacja systemów podatkowych w krajach UE – ujęcie wielodyscyplinarne i wieloperspektywiczne przeprowadzone przez zespół w składzie: dr hab. Paweł Felis, prof. SGH (kierownik projektu); dr hab. Michał Bernardelli, prof. SGH; dr Marcin Kotlarz; dr hab. Jacek Lipiec, prof. SGH; dr Aleksander Łożykowski; dr Elżbieta Malinowska-Misiąg;
mgr Grzegorz Otczyk.
Pod uwagę brano wielkości z lat 2002 i 2021 podatku od towarów i usług – VAT), lokalnych (podatku od nieruchomości, podatku rolnego, podatku leśnego oraz podatku od środków transportowych) oraz wielu innych opłat (podzielonych ze względu na podstawę prawną).
W rozdziale czwartym, empirycznym, przedstawiono szczegółowe analizy. Zbadano, w jakim stopniu w wybranych państwach europejskich wykorzystywano konstrukcję danin ekologicznych. Szczegółowo przeanalizowano niektóre rozwiązania wykorzystywane w Polsce. Za przykład posłużyła preferencja podatkowa (ulga termomodernizacyjna) funkcjonująca na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych. W monografii wykorzystano różne metody badawcze – w części teoretycznej były to przegląd literatury przedmiotu, metoda analizy opisowej, interpretacji i wnioskowania, w części empirycznej natomiast zastosowano unikalne w obszarze podatków i ekologii połączenie analiz ilościowych i jakościowych. Wyniki badań przedstawiono w formie zarówno tabelarycznej, jak i graficznej. Każdy z elementów został opatrzony rozbudowanymi komentarzami. Wnioski z przeprowadzonychbadań oparto na danych pochodzących m.in. z instytucji międzynarodowych (Eurostat) oraz krajowych (Ministerstwo Finansów).
(wstęp)
WSTĘP
1. TEORETYCZNE ASPEKTY PODATKÓW I OPŁAT EKOLOGICZNYCH
1.1. Ekonomia zrównoważonego rozwoju
1.2. Instrumenty polityki ekologicznej
1.2.1. Instrumenty nakazowe polityki ekologicznej
1.2.2. Podatki i instrumenty quasi-podatkowe
1.3. Podatek ekologiczny w świetle teorii dywidendy
2. PODATKI I OPŁATY EKOLOGICZNE W WYBRANYCH PAŃSTWACH UNII EUROPEJSKIEJ
2.1. Regulacje prawne UE w zakresie opodatkowania ekologicznego
2.2. Przegląd podatków i opłat ekologicznych w wybranych państwach UE
2.2.1. Bułgaria
2.2.2. Chorwacja
2.2.3. Dania
2.2.4. Grecja
2.2.5. Holandia
2.2.6. Litwa
2.2.7. Łotwa
2.2.8. Niemcy
2.2.9. Szwecja
3. PODATKI I OPŁATY EKOLOGICZNE W POLSCE
3.1. Podatki budżetu państwa
3.1.1. Podatek akcyzowy
3.1.2. Podatek od towarów i usług
3.2. Podatki dzielone – podatki dochodowe
3.2.1. Rolnictwo
3.2.2. Samochody
3.2.3. Ulga termomodernizacyjna
3.2.4. Pozostałe rozwiązania dotyczące ochrony środowiska w podatku dochodowym
3.3. Podatki lokalne
3.3.1. Podatki od majątku nieruchomego
3.3.2. Podatki od majątku ruchomego
3.4. Opłaty ekologiczne
3.4.1. Kategoryzacja opłat ekologicznych
3.4.2. Charakterystyka opłat ekologicznych
4. BADANIA EMPIRYCZNE
4.1. Dochody z podatków środowiskowych w Unii Europejskiej
4.2. Analiza zależności
4.3. Dochody z podatków środowiskowych w wybranych państwach UE
4.4. Gospodarka komunalna i ochrona środowiska w budżecie państwa i budżetach JST
4.5. Wybrane programy w obszarze ochrony środowiska finansowane ze środków publicznych
4.6. Ulga termomodernizacyjna
ZAKOŃCZENIE
BIBLIOGRAFIA
Spis rysunków
Spis tabel
Notki
