Ulubione
  1. Strona główna
  2. KREATYWNOŚĆ I INNOWACYJNOŚĆ W ERZE CYFROWEJ Twórcza destrukcja 2

KREATYWNOŚĆ I INNOWACYJNOŚĆ W ERZE CYFROWEJ Twórcza destrukcja 2

40,00 zł
36,00 zł
/ szt.
Oszczędzasz 10 % ( 4,00 zł).
Autor: red. Anna Zorska Małgorzata Molęda-Zdziech Bohdan Jung
Kod produktu: 978-83-7378-915-9
40,00 zł
36,00 zł
/ szt.
Oszczędzasz 10 % ( 4,00 zł).
Dodaj do ulubionych
Łatwy zwrot towaru w ciągu 14 dni od zakupu bez podania przyczyny
KREATYWNOŚĆ I INNOWACYJNOŚĆ W ERZE CYFROWEJ Twórcza destrukcja 2
KREATYWNOŚĆ I INNOWACYJNOŚĆ W ERZE CYFROWEJ Twórcza destrukcja 2

Pracownicy Instytutu Studiów Międzynarodowych i innych jednostek Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, wraz z grupą Doktorantów i Współpracowników, w ostatnich latach ukierunkowali badania naukowe na przebieg, przejawy i różnorodne konsekwencje obecnej rewolucji cyfrowej. Analiza tych przełomowych i wielopłaszczyznowych przemian - w ujęciu zmodernizowanej koncepcji twórczej destrukcji J.A. Schumpetera - stwarza też dalsze możliwości badawcze w zakresie pobudzania kreatywności i innowacyjności różnych podmiotów w celu zwiększania korzyści ekonomicznych i społecznych. Wspieranie zdolności innowacyjnych na różnych poziomach aktywności ludzi i grup podmiotów gospodarczych staje się ważnym zadaniem polityki publicznej w dobie rewolucji cyfrowej.

[[[separator]]]

Różnorodność treści poszczególnych rozdziałów dobrze odzwierciedla specjalizację badawczą i kompetencje poszczególnych Autorów, a w celu zainteresowania Czytelników i zachęcenia do lektury poniżej zostanie skrótowo zaprezentowana zawartość rozdziałów.

Interesujący problem do dyskusji stawia Joanna Kasza, pytając o istotę kreatywności: czy niesie ona radość tworzenia, czy jest swego rodzaju koniecznością w obecnych warunkach życia i działania ludzi? Punktem wyjścia rozważań Autorki jest stwierdzenie, iż słowo "kreatywność" pojawia się zbyt często w rożnego rodzaju koncepcjach i dyskusjach, co stanowi pewnego typu nadużycie, a często nawet "zaklinanie rzeczywistości". Jak pisze Autorka: "Uniwersalizacja twórczości czy kreatywności, tradycyjnie przypisywanej sztuce, współcześnie zaczyna dotyczyć nie tylko kultury, ale również technologii i gospodarki, stając się podstawowym parametrem i wymogiem, wręcz przymusem życia w "płynnej nowoczesności?". Wzrost zainteresowania kreatywnością, jej rozpoznanie, rosnąca akceptacja znaczenia i wykorzystania w życiu ekonomicznym przyczyniły się do wyodrębnienia i rozwoju gospodarki kreatywnej. Jednocześnie narasta spor o istotę kreatywności, a opinia Autorki w tej kwestii kieruje rozważania ku "wyobrażeniom" (imaginaries) przyjętym przez B. Jessopa jako koncepcji należącej do "kulturowej ekonomii politycznej". W toczących się dyskusjach rożne - czasami sprzeczne - "wyobrażenia kreatywności" są wykorzystywane jako narzędzia owej kulturowej ekonomii politycznej, co może prowadzić do przyjęcia odmiennej, a nawet sprzecznej polityki. Otwiera się pole do dyskusji o roli polityki w gospodarce kreatywnej: w jakim stopniu oddala się ona od "polityki opartej na faktach" i dokąd może to prowadzić?

Niełatwo wniknąć w istotę kreatywności, a w konsekwencji tego powstały trudności w kwantyfikacji tego zjawiska. Przekonuje o tym Bohdan Jung, który dokonuje przeglądu podejść i prób metodologicznych mierzenia kreatywności. Metody i wyniki pomiaru mogą mieć istotne znaczenie w przypadku ustalania zmian intensywności kreatywności w pewnym okresie, jak też w sytuacji, kiedy należy porównać poziom kreatywności w rożnych układach: międzynarodowym, przestrzennym jednego kraju czy zawodowo-społecznym. Autor prezentuje i analizuje metody stosowane przez rożne organizacje międzynarodowe (UNCTAD, UNESCO), zespoły badaczy z rożnych uczelni i ośrodków, którzy tworzą metody i opracowują kwestionariusze. Zdaniem Autora, dotychczas stosowane metody pomiaru są niepewne i subiektywne, a oparte na nich wyniki badań wydają się być zawodne. Obecnie lepiej jest skupić się na analizie działania oraz wzajemnych interakcji czynników kształtujących kreatywność, jak np. poziom wykształcenia, kapitał intelektualny, otwartość na nowe myślenie, gotowość do zmian itp. Jest to istotne w kontekście rozwoju innowacyjności w rożnych obszarach aktywności ludzi.

Interesujące jest nowe spojrzenie na wpływ technologii cyfrowych na przemiany technologiczne i społeczne - a częściowo też ekonomiczne - w pracy Małgorzaty Molędy-Zdziech. Z perspektywy socjologicznej Autorka ukazuje rozwój mediów społecznościowych (blogów, Facebooka, Twittera itd.), czyli "nowych nowych mediów" w koncepcji P. Levinsona, na tle przemian dotyczących wykorzystania środków komunikowania. Omawiając związane z tym pojęcia oraz charakterystykę nowych nowych mediów, Autorka porządkuje terminologię i przygotowuje Czytelnika do dalszych rozważań o rozwoju i przekształceniach mediów oraz o uczestnictwie ich odbiorców w kształtowaniu tych przemian. Wpływ nowych nowych mediów na cały sektor medialny ujawnia się w ewoluującej ofercie produktów i ich ukierunkowaniu na określone grupy odbiorców, a przede wszystkim w kształtowaniu modeli dystrybucji treści. Dokonują się też ważne zmiany w zachowaniach grup odbiorców i dostosowaniach dostawców omawianych usług. Bardzo interesujące jest spojrzenie na rożne grupy odbiorców (użytkowników) mediów cyfrowych, a zwłaszcza na nowe pokolenie Y. Dzięki kreatywności użytkowników rośnie ich wpływ na innowacyjność w segmencie nowych nowych mediów, a w konsekwencji na strukturę całego sektora mediów oraz tempo jego dalszego rozwoju.

Rewolucja cyfrowa zdynamizowała przede wszystkim rozwój nauk technicznych oraz przekształcanie wiedzy technicznej w nowe technologie i innowacje w rożnych dziedzinach gospodarki, a także życia społecznego. Tworzenie wiedzy oraz innowacji - dzięki technologiom informacyjnym - zostało zaktywizowane także w naukach społecznych i humanistycznych. Jednak zdaniem niektórych badaczy, potencjał innowacyjny tych nauk nie jest dostatecznie wykorzystywany w działalności ekonomicznej i społecznej. Andrzej Bukowski i Seweryn Rudnicki poddają weryfikacji popularną tezę o większym potencjale innowacyjności i przydatności wyników badań w naukach technicznych i przyrodniczych niż w naukach społecznych i humanistycznych. Na podstawie przeprowadzonych w naszym kraju badań w ramach dwóch projektów badawczych oraz analizy kilkudziesięciu przypadków Autorzy starają się wykazać niesłuszność tego poglądu. Dowodzą, że specyfika innowacyjności w naukach społecznych i humanistycznych zaciemnia prawdziwy obraz i wkład tych nauk w życie gospodarcze i społeczne. Decydują o tym głownie uwarunkowania instytucjonalne. Chodzi o to, że instytucje naukowo-badawcze są w większym stopniu zależne od uznania i decyzji administracji państwowej, a sytuację pogarsza niesprzyjający komercjalizacji wiedzy klimat panujący na uczelniach wyższych. Powstaje pytanie o to, czy i na ile może to zmienić nowa polityka naukowa oraz uczestnictwo w unijnych programach naukowo-badawczych.

Zagadnienia dotyczące produktów i przemysłów kreatywnych - z uwzględnieniem ekonomii doznań (experience economy) - są analizowane w rozdziale przygotowanym przez Sylwię Bąkowską i Monikę Tomczyk. Ekonomia doznań (doświadczeń) rozwija koncepcje dotyczące tworzenia odpowiednich warunków do nawiązania bezpośredniej relacji pomiędzy producentem, dobrem i odbiorcą, co daje większe możliwości rozwijania innowacyjności w ramach powstających relacji i skutkuje tworzeniem wyższej wartości dodanej produktów. Rozważania skupione są na doznaniach współczesnego konsumenta produktów kreatywnych, których wartość jest tworzona nie tylko dzięki materialnym i niematerialnym cechom produktów, lecz także dzięki wywoływanym przez nie doznaniom. Ma to istotne konsekwencje w kontekście projektowania produktów kreatywnych, ponieważ jednym z zadań staje się kształtowanie interakcji w układzie producent - konsument, a w efekcie również relacji w tym układzie i ogólnej wartości dodanej. Technologie cyfrowe stworzyły duże możliwości (innowacyjnych) sposobów kreowania wartości oraz modeli biznesu w przemysłach kreatywnych. Autorki przedstawiają te zagadnienia interesująco i przekonująco w odniesieniu do literatury tematu i wyników własnych badań. Wynika z nich, że udział konsumentów w tworzeniu wartości produktów - nawet jeśli niektórzy konsumenci nielegalnie pozyskują dobra kreatywne - jest wsparciem, a nie zagrożeniem dla dostawców tych dóbr. Jako prosumenci zwiększają i dywersyfikują podaż na rynku produktów kreatywnych i stymulują rozwój tych przemysłów. Poznanie doznań konsumentów stwarza nowe możliwości kreacji oraz stosowania innowacji w produktach z ich udziałem, a w konsekwencji stymuluje rozwój rynku i produkcji przemysłów kreatywnych.

W dobie rewolucji cyfrowej narasta problem dostępu do dóbr kultury (m.in. muzyki, filmów, prasy, książek, gier komputerowych) pomiędzy ich twórcami a konsumentami, o czym pisze Anetta Janowska. W rezultacie poszukiwania przez producentów dóbr kultury nowych sposobów działania, dających większe możliwości uzyskania przychodów i zysków, powstały innowacyjne modele biznesowe. Autorka szczegółowo objaśnia aktualnie funkcjonujące w przemysłach kultury cztery modele: bezpośredniego subsydiowania krzyżowego, transakcji trójstronnych, freemium oraz rynków niemonetarnych. Działanie tych modeli jest przedstawione z uwzględnieniem rożnych przemysłów kultury oraz podmiotów w nich działających. Na podstawie analizy poszczególnych modeli można wnioskować, że w obecnych warunkach technologicznych i rynkowych mogą one okazać się wystarczająco skuteczne w realizacji interesów producentów dóbr kultury, jeśli będą umiejętnie stosowane. Zależy to m.in. od dobrych relacji producentów i konsumentów, których współpraca może zwiększać wartość dodaną produktów.

Rozwój technologii informacyjnych oraz ich zastosowania w mediach nie tylko napędza zmiany w świadczeniu rożnego rodzaju usług - w tym medialnych i w rozrywce - lecz także kształtuje ewoluujące postawy konsumentów tych usług. Zmiany te są widoczne w rożnych dziedzinach omawianych usług, a przedmiotem badań Macieja Bednarzewskiego jest sektor filmowy z jego produktami i kanałami dystrybucji filmów. Autor prezentuje kierunki zmian, które wynikają nie tylko ze stosowania nowych technologii cyfrowych w sektorze filmowym, lecz także z użytkowania nowych urządzeń, rozwoju nowych umiejętności i potrzeb odbiorców omawianych produktów. Badania ankietowe bardzo dobrze dokumentują obecnie zachodzące zmiany w zachowaniach ludzi jako konsumentów sztuki filmowej. Przeprowadzone badania dotyczą polskich odbiorców filmów, które to produkty są dostępne poprzez rożne kanały dystrybucji. Badania w zakresie kierunków zmian na rynku filmowym skłaniają do refleksji nad przyszłością sztuki filmowej.

Powstanie i rozwój internetowych serwisów aukcyjnych stanowi - zdaniem Niny Stępnickiej - dobry przykład działania mechanizmu twórczej destrukcji w gospodarce cyfrowej. Rozwój technologii cyfrowych stworzył i nadal stwarza nowe możliwości biznesowe dla ewoluującego handlu internetowego firm oraz tworzonego przez nie sektora. Badanie internetowych serwisów aukcyjnych na świecie i w Polsce prowadzi Autorkę do ukazania powiązań między działaniem omawianego mechanizmu na poziomie sektora handlu internetowego a samymi wiodącymi serwisami aukcyjnymi. Analiza skupia się na największym polskim serwisie Allegro.pl, co pozwala wykazać jego zasadnicze znaczenie w przemianach dokonujących się na krajowym i środkowoeuropejskim rynku handlu internetowego. Bardzo interesująco ukazano, w jaki sposób serwis Allegro.pl stale się zmienia, dostosowuje funkcjonalność i użyteczność do nowości technologicznych oraz wymagań użytkowników, kreuje nowe opcje i narzędzia, wskazuje kierunki innowacyjności innym serwisom. Innowacyjne rozwiązania Allegro.pl skierowały ten serwis ku nowym obszarom aktywności poza handlem internetowym, jakim jest np. oferowanie użytkownikom z rożnych krajów korzyści portalu społecznościowego.

Innowacje technologiczne i organizacyjne w korporacjach transnarodowych - w dużej mierze wywołane procesami globalizacji oraz cyfryzacji - prowadzą do zmian nie tylko w tych przedsiębiorstwach, lecz również oddziałują na procesy gospodarcze w krajach je goszczących. Radosław Malik analizuje oddziaływania dokonujące się w wyniku outsourcingu oraz przenoszenia (offshoringu) produkcji nowoczesnych usług biznesowych przez korporacje do krajów, gdzie realizowane są takie usługi. Podstawowymi walorami offshoringu nowoczesnych usług są wysokie kwalifikacje pracowników, konkurencyjne płace i ceny nakładów, nowoczesna infrastruktura, przyjazne instytucje, krajowe firmy zdolne do wytwarzania niektórych usług. Autor wskazuje, że istnieje pewna tendencja, jeśli chodzi o realizację usług biznesowych opartych na wiedzy wykonywanych na potrzeby zagranicznych przedsiębiorstw w krajach je goszczących. Wykonywanie tych usług skupia się w klastrach, co nadaje tym skupiskom nowy charakter - powstają klastry oparte na wiedzy. Tendencja do przyciągania usług biznesowych lokowanych przez korporacje transnarodowe występuje również w Polsce. Jednak charakterystyka skupisk omawianych usług w naszym kraju jeszcze nie odpowiada cechom klastrów opartych na wiedzy. Naświetlenie tych zagadnień może służyć jako przesłanka zmian w polityce innowacyjnej państwa skierowanej do firm krajowych i zagranicznych, a także innych podmiotów.

Interesujący pomysł na nową interpretację tzw. triady Schumpetera, czyli sekwencji: inwencje - innowacje - imitacje, proponuje Iwona Nowańska. Pomysł polega na "odwróceniu" wspomnianej triady Schumpetera w celu analizy rosnącego poziomu innowacyjności w gospodarce Chin. Badając zagadnienia reform i długofalowych przemian ekonomicznych dokonujących się w Państwie Środka, Autorka zwróciła uwagę na ich efekty w zakresie modernizacji kraju. Istotną rolę odgrywają w tym procesy innowacyjne, które - pod presją rynku i ze wsparciem państwa - zostały zintensyfikowane i prowadzą Chiny ku wysokiej pozycji wśród krajów przodujących w awansie technologicznym i ekonomicznym. Dzięki silnemu wsparciu przez państwo chińskie przedsiębiorstwa akumulują wiedzę, technologie, innowacje ze źródeł zagranicznych i krajowych, nierzadko dokonując imitacji oferowanych na rynku produktów i rożnych rozwiązań. Co istotne, stopniowo doskonalą przejęte rozwiązania, a następnie własnymi siłami tworzą nowe. Może to oznaczać, że w wielu przypadkach przechodzą od imitacji do wdrażania innowacji i tworzenia nowych pomysłów i rozwiązań. Oznaczałoby to odwrócenie kolejności elementów triady Schumpetera, a przebieg takiej sekwencji można poznać na przykładzie budowy szybkiej kolei w Chinach.

Zainspirowany treścią dziesięciu rozdziałów Bohdan Jung napisał posłowie, w którym przedstawia refleksje dotyczące prac innych Autorów oraz podejmuje kilka nowych wątków odnośnie problematyki kreatywności i innowacyjności w dobie rewolucji cyfrowej. Autor kieruje uwagę Czytelników ku gospodarce kreatywnej - w tym napędzającej jej rozwój "klasie kreatywnej" (w ujęciu R. Floridy) - w przypadku której oddziaływania technologii na szeroko ujęte przemiany ekonomiczne, społeczne i kulturowe są szczególnie widoczne. Co istotne, wielkim przemianom ulegają sami ludzie będący podmiotami kreatywności i innowacyjności. Obecnie jesteśmy na początkowym etapie rewolucji cyfrowej, a w miarę jej postępu będziemy lepiej poznawać nie tylko trudny do przewidzenia przebieg tego procesu, lecz przypuszczalnie także istotę kreatywności i innowacyjności oraz ich ewolucję.

[[[separator]]]

Wprowadzenie - Anna Zaorska, współpraca Małgorzata Molęda-Zdziech

Bibliografia

 

Rozdział 1. Wieczna radość czy przymus kreatywności - próba spojrzenia na retorykę kreatywności z punktu widzenia kulturowej ekonomii politycznej - Joanna Kasza

1.1. Kreatywność a "wyobrażenia" kreatywności, czyli ekonomia politycznej kreatywności

1.2. Kreatywność w sztuce - symboliczne wyobrażenia kreatywności

1.3. Kreatywność w kulturze - kulturowe wyobrażenia kreatywności

1.4. Kreatywność w gospodarce - rynkowe wyobrażenia kreatywności

1.5. Rynkowe wyobrażenia kreatywności a ekonomia polityczna kreatywności

1.6. Rynkowe wyobrażenia kreatywności a zarządzanie

Podsumowanie

Bibliografia

 

Rozdział 2. Jak mierzyć kreatywność? Przegląd podejść i prób metodologicznych - Bohdan Jung

2.1. Pojęcie kreatywności

2.2. Umowność statystyki sektora kreatywnego

2.3. Ankietowe metody badania "klimatu dla kreatywności"

2.4. Rozproszenie resortowych struktur jako utrudnienie pomiaru gospodarki kreatywnej - studium przypadku Wielkiej Brytanii

2.5. Mierzenie kreatywności na poziomie jednostkowym

Zakończenie

Bibliografia

 

Rozdział 3. Innowacje i komercjalizacja wiedzy w naukach społecznych - Andrzej Bukowski, Seweryn Rudnicki

Wstęp

3.1. Pojęcie innowacji - geneza i rodzaje

3.2. Nauki społeczne dla gospodarki - kontekst empiryczny

3.3. Trajektorie innowacji - od pomysłu do przemysłu?

3.4. Strukturalne uwarunkowania innowacyjności w naukach społecznych

Zakończenie

Bibliografia

 

Rozdział 4. "Nowe nowe media" według Paula Levinsona - kreatywna nazwa czy innowacyjna koncepcja? - Małgorzata Molęda-Zdziech

Wstęp

4.1. Nowe nowe media, czyli jakie? Uporządkowanie pojęć

4.1.1. Nowe a stare media

4.1.2. Media cyfrowe - charakterystyka

4.1.3. Nowe nowe media według P. Levinsona

4.2. Społeczny kontekst i konsekwencje nowych nowych mediów

4.2.1. Nowe podziały społeczne: "usieciowieni" i "wykluczeni" (netokracja i konsumtariat)

4.2.2. Redefinicja przestrzeni prywatnej i publicznej

4.3. Pokolenie "Y", czyli pokolenie sieci

4.4. Od modelu broadcasting do modelu slivercasting - schyłek masowego odbiorcy i nowe strategie przygotowywania oferty medialnej

Zakończenie

Bibliografia

 

Rozdział 5. Ekonomia doznań - ewolucja czy destrukcja przemysłu kreatywnego w dobie gospodarki cyfrowej? - Sylwia Bąkowska, Monika Tomczyk

Wstęp

5.1. Cechy wartości wyrobów i usług

5.2. Transakcyjne a relacyjne podejście do wartości wyrobów i usług

5.3. Pozyskiwanie dóbr kreatywnych "za darmo"

5.4. Próbne badania jakościowe na wybranej grupie twórców

Wnioski

Bibliografia

 

Rozdział 6. Spór o dostęp do dóbr kultury - czas na innowacyjne modele biznesowe - Anetta Janowska

Wstęp

6.1. Dobra kultury w cyfrowym otoczeniu

6.2. Nowe modele biznesowe w przemysłach kultury

6.3. Analiza potencjalnej skuteczności modeli biznesowych C. Andersona w odniesieniu do wybranych przemysłów kultury

Wnioski

Bibliografia

 

Rozdział 7. Ewolucja postaw konsumentów w Polsce wobec sposobów korzystania z rozrywki filmowej - Maciej Bednarzewski

Wstęp

7.1. Charakterystyka postaw konsumentów w zakresie korzystania z mediów i rozrywki

7.2. Zmiany technologiczne a zmiany w zakresie dystrybucji

7.3. Wyniki badania

Podsumowanie

Bibliografia

Załącznik

 

Rozdział 8. Twórcza destrukcja w gospodarce cyfrowej na przykładzie powstania i rozwoju internetowych serwisów aukcyjnych na świecie i w Polsce - Nina Stępnicka

Wstęp

8.1. Internetowe serwisy aukcyjne a twórcza destrukcja na poziomie makro

8.2. Serwis handlowo-aukcyjny Allegro.pl jako innowacja o charakterze twórczej destrukcji na polskim rynku internetowym

8.3. Allegro.pl jako przykład serwisu podlegającego procesowi wewnętrznej twórczej destrukcji

Podsumowanie

Bibliografia

 

Rozdział 9. Przenoszenie usług biznesowych opartych na wiedzy i tworzenie się ich skupisk - przypadek Polski - Radosław Malik

Wstęp

9.1. Charakterystyka przenoszenia usług biznesowych opartych na wiedzy

9.2. Skupiska usług biznesowych opartych na wiedzy

9.3. Rozwój usług biznesowych przeniesionych do Polski

Podsumowanie

Bibliografia

 

Rozdział 10. Innowacyjność w gospodarce Chin - przykład "odwróconej" triady Schumpetera? - Iwona Nowańska

Wstęp

10.1. Droga Chin od gospodarki planowej do kapitalizmu hybrydowego

10.2. Specyfika innowacji "made in China"

10.3. Wpływ zagranicznych korporacji transnarodowych na innowacyjność Chin

10.4. "Odwrócona" triada Schumpetera na przykładzie rozwoju szybkiej kolei w Chinach

Podsumowanie i wnioski

Bibliografia

 

Posłowie - Bohdan Jung

 

Noty o Autorach

 

 

Opis

Wydanie: 1
Rok wydania: 2014
Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza
Oprawa: miękka
Format: B5
Liczba stron: 273

Pracownicy Instytutu Studiów Międzynarodowych i innych jednostek Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, wraz z grupą Doktorantów i Współpracowników, w ostatnich latach ukierunkowali badania naukowe na przebieg, przejawy i różnorodne konsekwencje obecnej rewolucji cyfrowej. Analiza tych przełomowych i wielopłaszczyznowych przemian - w ujęciu zmodernizowanej koncepcji twórczej destrukcji J.A. Schumpetera - stwarza też dalsze możliwości badawcze w zakresie pobudzania kreatywności i innowacyjności różnych podmiotów w celu zwiększania korzyści ekonomicznych i społecznych. Wspieranie zdolności innowacyjnych na różnych poziomach aktywności ludzi i grup podmiotów gospodarczych staje się ważnym zadaniem polityki publicznej w dobie rewolucji cyfrowej.

Wstęp

Różnorodność treści poszczególnych rozdziałów dobrze odzwierciedla specjalizację badawczą i kompetencje poszczególnych Autorów, a w celu zainteresowania Czytelników i zachęcenia do lektury poniżej zostanie skrótowo zaprezentowana zawartość rozdziałów.

Interesujący problem do dyskusji stawia Joanna Kasza, pytając o istotę kreatywności: czy niesie ona radość tworzenia, czy jest swego rodzaju koniecznością w obecnych warunkach życia i działania ludzi? Punktem wyjścia rozważań Autorki jest stwierdzenie, iż słowo "kreatywność" pojawia się zbyt często w rożnego rodzaju koncepcjach i dyskusjach, co stanowi pewnego typu nadużycie, a często nawet "zaklinanie rzeczywistości". Jak pisze Autorka: "Uniwersalizacja twórczości czy kreatywności, tradycyjnie przypisywanej sztuce, współcześnie zaczyna dotyczyć nie tylko kultury, ale również technologii i gospodarki, stając się podstawowym parametrem i wymogiem, wręcz przymusem życia w "płynnej nowoczesności?". Wzrost zainteresowania kreatywnością, jej rozpoznanie, rosnąca akceptacja znaczenia i wykorzystania w życiu ekonomicznym przyczyniły się do wyodrębnienia i rozwoju gospodarki kreatywnej. Jednocześnie narasta spor o istotę kreatywności, a opinia Autorki w tej kwestii kieruje rozważania ku "wyobrażeniom" (imaginaries) przyjętym przez B. Jessopa jako koncepcji należącej do "kulturowej ekonomii politycznej". W toczących się dyskusjach rożne - czasami sprzeczne - "wyobrażenia kreatywności" są wykorzystywane jako narzędzia owej kulturowej ekonomii politycznej, co może prowadzić do przyjęcia odmiennej, a nawet sprzecznej polityki. Otwiera się pole do dyskusji o roli polityki w gospodarce kreatywnej: w jakim stopniu oddala się ona od "polityki opartej na faktach" i dokąd może to prowadzić?

Niełatwo wniknąć w istotę kreatywności, a w konsekwencji tego powstały trudności w kwantyfikacji tego zjawiska. Przekonuje o tym Bohdan Jung, który dokonuje przeglądu podejść i prób metodologicznych mierzenia kreatywności. Metody i wyniki pomiaru mogą mieć istotne znaczenie w przypadku ustalania zmian intensywności kreatywności w pewnym okresie, jak też w sytuacji, kiedy należy porównać poziom kreatywności w rożnych układach: międzynarodowym, przestrzennym jednego kraju czy zawodowo-społecznym. Autor prezentuje i analizuje metody stosowane przez rożne organizacje międzynarodowe (UNCTAD, UNESCO), zespoły badaczy z rożnych uczelni i ośrodków, którzy tworzą metody i opracowują kwestionariusze. Zdaniem Autora, dotychczas stosowane metody pomiaru są niepewne i subiektywne, a oparte na nich wyniki badań wydają się być zawodne. Obecnie lepiej jest skupić się na analizie działania oraz wzajemnych interakcji czynników kształtujących kreatywność, jak np. poziom wykształcenia, kapitał intelektualny, otwartość na nowe myślenie, gotowość do zmian itp. Jest to istotne w kontekście rozwoju innowacyjności w rożnych obszarach aktywności ludzi.

Interesujące jest nowe spojrzenie na wpływ technologii cyfrowych na przemiany technologiczne i społeczne - a częściowo też ekonomiczne - w pracy Małgorzaty Molędy-Zdziech. Z perspektywy socjologicznej Autorka ukazuje rozwój mediów społecznościowych (blogów, Facebooka, Twittera itd.), czyli "nowych nowych mediów" w koncepcji P. Levinsona, na tle przemian dotyczących wykorzystania środków komunikowania. Omawiając związane z tym pojęcia oraz charakterystykę nowych nowych mediów, Autorka porządkuje terminologię i przygotowuje Czytelnika do dalszych rozważań o rozwoju i przekształceniach mediów oraz o uczestnictwie ich odbiorców w kształtowaniu tych przemian. Wpływ nowych nowych mediów na cały sektor medialny ujawnia się w ewoluującej ofercie produktów i ich ukierunkowaniu na określone grupy odbiorców, a przede wszystkim w kształtowaniu modeli dystrybucji treści. Dokonują się też ważne zmiany w zachowaniach grup odbiorców i dostosowaniach dostawców omawianych usług. Bardzo interesujące jest spojrzenie na rożne grupy odbiorców (użytkowników) mediów cyfrowych, a zwłaszcza na nowe pokolenie Y. Dzięki kreatywności użytkowników rośnie ich wpływ na innowacyjność w segmencie nowych nowych mediów, a w konsekwencji na strukturę całego sektora mediów oraz tempo jego dalszego rozwoju.

Rewolucja cyfrowa zdynamizowała przede wszystkim rozwój nauk technicznych oraz przekształcanie wiedzy technicznej w nowe technologie i innowacje w rożnych dziedzinach gospodarki, a także życia społecznego. Tworzenie wiedzy oraz innowacji - dzięki technologiom informacyjnym - zostało zaktywizowane także w naukach społecznych i humanistycznych. Jednak zdaniem niektórych badaczy, potencjał innowacyjny tych nauk nie jest dostatecznie wykorzystywany w działalności ekonomicznej i społecznej. Andrzej Bukowski i Seweryn Rudnicki poddają weryfikacji popularną tezę o większym potencjale innowacyjności i przydatności wyników badań w naukach technicznych i przyrodniczych niż w naukach społecznych i humanistycznych. Na podstawie przeprowadzonych w naszym kraju badań w ramach dwóch projektów badawczych oraz analizy kilkudziesięciu przypadków Autorzy starają się wykazać niesłuszność tego poglądu. Dowodzą, że specyfika innowacyjności w naukach społecznych i humanistycznych zaciemnia prawdziwy obraz i wkład tych nauk w życie gospodarcze i społeczne. Decydują o tym głownie uwarunkowania instytucjonalne. Chodzi o to, że instytucje naukowo-badawcze są w większym stopniu zależne od uznania i decyzji administracji państwowej, a sytuację pogarsza niesprzyjający komercjalizacji wiedzy klimat panujący na uczelniach wyższych. Powstaje pytanie o to, czy i na ile może to zmienić nowa polityka naukowa oraz uczestnictwo w unijnych programach naukowo-badawczych.

Zagadnienia dotyczące produktów i przemysłów kreatywnych - z uwzględnieniem ekonomii doznań (experience economy) - są analizowane w rozdziale przygotowanym przez Sylwię Bąkowską i Monikę Tomczyk. Ekonomia doznań (doświadczeń) rozwija koncepcje dotyczące tworzenia odpowiednich warunków do nawiązania bezpośredniej relacji pomiędzy producentem, dobrem i odbiorcą, co daje większe możliwości rozwijania innowacyjności w ramach powstających relacji i skutkuje tworzeniem wyższej wartości dodanej produktów. Rozważania skupione są na doznaniach współczesnego konsumenta produktów kreatywnych, których wartość jest tworzona nie tylko dzięki materialnym i niematerialnym cechom produktów, lecz także dzięki wywoływanym przez nie doznaniom. Ma to istotne konsekwencje w kontekście projektowania produktów kreatywnych, ponieważ jednym z zadań staje się kształtowanie interakcji w układzie producent - konsument, a w efekcie również relacji w tym układzie i ogólnej wartości dodanej. Technologie cyfrowe stworzyły duże możliwości (innowacyjnych) sposobów kreowania wartości oraz modeli biznesu w przemysłach kreatywnych. Autorki przedstawiają te zagadnienia interesująco i przekonująco w odniesieniu do literatury tematu i wyników własnych badań. Wynika z nich, że udział konsumentów w tworzeniu wartości produktów - nawet jeśli niektórzy konsumenci nielegalnie pozyskują dobra kreatywne - jest wsparciem, a nie zagrożeniem dla dostawców tych dóbr. Jako prosumenci zwiększają i dywersyfikują podaż na rynku produktów kreatywnych i stymulują rozwój tych przemysłów. Poznanie doznań konsumentów stwarza nowe możliwości kreacji oraz stosowania innowacji w produktach z ich udziałem, a w konsekwencji stymuluje rozwój rynku i produkcji przemysłów kreatywnych.

W dobie rewolucji cyfrowej narasta problem dostępu do dóbr kultury (m.in. muzyki, filmów, prasy, książek, gier komputerowych) pomiędzy ich twórcami a konsumentami, o czym pisze Anetta Janowska. W rezultacie poszukiwania przez producentów dóbr kultury nowych sposobów działania, dających większe możliwości uzyskania przychodów i zysków, powstały innowacyjne modele biznesowe. Autorka szczegółowo objaśnia aktualnie funkcjonujące w przemysłach kultury cztery modele: bezpośredniego subsydiowania krzyżowego, transakcji trójstronnych, freemium oraz rynków niemonetarnych. Działanie tych modeli jest przedstawione z uwzględnieniem rożnych przemysłów kultury oraz podmiotów w nich działających. Na podstawie analizy poszczególnych modeli można wnioskować, że w obecnych warunkach technologicznych i rynkowych mogą one okazać się wystarczająco skuteczne w realizacji interesów producentów dóbr kultury, jeśli będą umiejętnie stosowane. Zależy to m.in. od dobrych relacji producentów i konsumentów, których współpraca może zwiększać wartość dodaną produktów.

Rozwój technologii informacyjnych oraz ich zastosowania w mediach nie tylko napędza zmiany w świadczeniu rożnego rodzaju usług - w tym medialnych i w rozrywce - lecz także kształtuje ewoluujące postawy konsumentów tych usług. Zmiany te są widoczne w rożnych dziedzinach omawianych usług, a przedmiotem badań Macieja Bednarzewskiego jest sektor filmowy z jego produktami i kanałami dystrybucji filmów. Autor prezentuje kierunki zmian, które wynikają nie tylko ze stosowania nowych technologii cyfrowych w sektorze filmowym, lecz także z użytkowania nowych urządzeń, rozwoju nowych umiejętności i potrzeb odbiorców omawianych produktów. Badania ankietowe bardzo dobrze dokumentują obecnie zachodzące zmiany w zachowaniach ludzi jako konsumentów sztuki filmowej. Przeprowadzone badania dotyczą polskich odbiorców filmów, które to produkty są dostępne poprzez rożne kanały dystrybucji. Badania w zakresie kierunków zmian na rynku filmowym skłaniają do refleksji nad przyszłością sztuki filmowej.

Powstanie i rozwój internetowych serwisów aukcyjnych stanowi - zdaniem Niny Stępnickiej - dobry przykład działania mechanizmu twórczej destrukcji w gospodarce cyfrowej. Rozwój technologii cyfrowych stworzył i nadal stwarza nowe możliwości biznesowe dla ewoluującego handlu internetowego firm oraz tworzonego przez nie sektora. Badanie internetowych serwisów aukcyjnych na świecie i w Polsce prowadzi Autorkę do ukazania powiązań między działaniem omawianego mechanizmu na poziomie sektora handlu internetowego a samymi wiodącymi serwisami aukcyjnymi. Analiza skupia się na największym polskim serwisie Allegro.pl, co pozwala wykazać jego zasadnicze znaczenie w przemianach dokonujących się na krajowym i środkowoeuropejskim rynku handlu internetowego. Bardzo interesująco ukazano, w jaki sposób serwis Allegro.pl stale się zmienia, dostosowuje funkcjonalność i użyteczność do nowości technologicznych oraz wymagań użytkowników, kreuje nowe opcje i narzędzia, wskazuje kierunki innowacyjności innym serwisom. Innowacyjne rozwiązania Allegro.pl skierowały ten serwis ku nowym obszarom aktywności poza handlem internetowym, jakim jest np. oferowanie użytkownikom z rożnych krajów korzyści portalu społecznościowego.

Innowacje technologiczne i organizacyjne w korporacjach transnarodowych - w dużej mierze wywołane procesami globalizacji oraz cyfryzacji - prowadzą do zmian nie tylko w tych przedsiębiorstwach, lecz również oddziałują na procesy gospodarcze w krajach je goszczących. Radosław Malik analizuje oddziaływania dokonujące się w wyniku outsourcingu oraz przenoszenia (offshoringu) produkcji nowoczesnych usług biznesowych przez korporacje do krajów, gdzie realizowane są takie usługi. Podstawowymi walorami offshoringu nowoczesnych usług są wysokie kwalifikacje pracowników, konkurencyjne płace i ceny nakładów, nowoczesna infrastruktura, przyjazne instytucje, krajowe firmy zdolne do wytwarzania niektórych usług. Autor wskazuje, że istnieje pewna tendencja, jeśli chodzi o realizację usług biznesowych opartych na wiedzy wykonywanych na potrzeby zagranicznych przedsiębiorstw w krajach je goszczących. Wykonywanie tych usług skupia się w klastrach, co nadaje tym skupiskom nowy charakter - powstają klastry oparte na wiedzy. Tendencja do przyciągania usług biznesowych lokowanych przez korporacje transnarodowe występuje również w Polsce. Jednak charakterystyka skupisk omawianych usług w naszym kraju jeszcze nie odpowiada cechom klastrów opartych na wiedzy. Naświetlenie tych zagadnień może służyć jako przesłanka zmian w polityce innowacyjnej państwa skierowanej do firm krajowych i zagranicznych, a także innych podmiotów.

Interesujący pomysł na nową interpretację tzw. triady Schumpetera, czyli sekwencji: inwencje - innowacje - imitacje, proponuje Iwona Nowańska. Pomysł polega na "odwróceniu" wspomnianej triady Schumpetera w celu analizy rosnącego poziomu innowacyjności w gospodarce Chin. Badając zagadnienia reform i długofalowych przemian ekonomicznych dokonujących się w Państwie Środka, Autorka zwróciła uwagę na ich efekty w zakresie modernizacji kraju. Istotną rolę odgrywają w tym procesy innowacyjne, które - pod presją rynku i ze wsparciem państwa - zostały zintensyfikowane i prowadzą Chiny ku wysokiej pozycji wśród krajów przodujących w awansie technologicznym i ekonomicznym. Dzięki silnemu wsparciu przez państwo chińskie przedsiębiorstwa akumulują wiedzę, technologie, innowacje ze źródeł zagranicznych i krajowych, nierzadko dokonując imitacji oferowanych na rynku produktów i rożnych rozwiązań. Co istotne, stopniowo doskonalą przejęte rozwiązania, a następnie własnymi siłami tworzą nowe. Może to oznaczać, że w wielu przypadkach przechodzą od imitacji do wdrażania innowacji i tworzenia nowych pomysłów i rozwiązań. Oznaczałoby to odwrócenie kolejności elementów triady Schumpetera, a przebieg takiej sekwencji można poznać na przykładzie budowy szybkiej kolei w Chinach.

Zainspirowany treścią dziesięciu rozdziałów Bohdan Jung napisał posłowie, w którym przedstawia refleksje dotyczące prac innych Autorów oraz podejmuje kilka nowych wątków odnośnie problematyki kreatywności i innowacyjności w dobie rewolucji cyfrowej. Autor kieruje uwagę Czytelników ku gospodarce kreatywnej - w tym napędzającej jej rozwój "klasie kreatywnej" (w ujęciu R. Floridy) - w przypadku której oddziaływania technologii na szeroko ujęte przemiany ekonomiczne, społeczne i kulturowe są szczególnie widoczne. Co istotne, wielkim przemianom ulegają sami ludzie będący podmiotami kreatywności i innowacyjności. Obecnie jesteśmy na początkowym etapie rewolucji cyfrowej, a w miarę jej postępu będziemy lepiej poznawać nie tylko trudny do przewidzenia przebieg tego procesu, lecz przypuszczalnie także istotę kreatywności i innowacyjności oraz ich ewolucję.

Spis treści

Wprowadzenie - Anna Zaorska, współpraca Małgorzata Molęda-Zdziech

Bibliografia

 

Rozdział 1. Wieczna radość czy przymus kreatywności - próba spojrzenia na retorykę kreatywności z punktu widzenia kulturowej ekonomii politycznej - Joanna Kasza

1.1. Kreatywność a "wyobrażenia" kreatywności, czyli ekonomia politycznej kreatywności

1.2. Kreatywność w sztuce - symboliczne wyobrażenia kreatywności

1.3. Kreatywność w kulturze - kulturowe wyobrażenia kreatywności

1.4. Kreatywność w gospodarce - rynkowe wyobrażenia kreatywności

1.5. Rynkowe wyobrażenia kreatywności a ekonomia polityczna kreatywności

1.6. Rynkowe wyobrażenia kreatywności a zarządzanie

Podsumowanie

Bibliografia

 

Rozdział 2. Jak mierzyć kreatywność? Przegląd podejść i prób metodologicznych - Bohdan Jung

2.1. Pojęcie kreatywności

2.2. Umowność statystyki sektora kreatywnego

2.3. Ankietowe metody badania "klimatu dla kreatywności"

2.4. Rozproszenie resortowych struktur jako utrudnienie pomiaru gospodarki kreatywnej - studium przypadku Wielkiej Brytanii

2.5. Mierzenie kreatywności na poziomie jednostkowym

Zakończenie

Bibliografia

 

Rozdział 3. Innowacje i komercjalizacja wiedzy w naukach społecznych - Andrzej Bukowski, Seweryn Rudnicki

Wstęp

3.1. Pojęcie innowacji - geneza i rodzaje

3.2. Nauki społeczne dla gospodarki - kontekst empiryczny

3.3. Trajektorie innowacji - od pomysłu do przemysłu?

3.4. Strukturalne uwarunkowania innowacyjności w naukach społecznych

Zakończenie

Bibliografia

 

Rozdział 4. "Nowe nowe media" według Paula Levinsona - kreatywna nazwa czy innowacyjna koncepcja? - Małgorzata Molęda-Zdziech

Wstęp

4.1. Nowe nowe media, czyli jakie? Uporządkowanie pojęć

4.1.1. Nowe a stare media

4.1.2. Media cyfrowe - charakterystyka

4.1.3. Nowe nowe media według P. Levinsona

4.2. Społeczny kontekst i konsekwencje nowych nowych mediów

4.2.1. Nowe podziały społeczne: "usieciowieni" i "wykluczeni" (netokracja i konsumtariat)

4.2.2. Redefinicja przestrzeni prywatnej i publicznej

4.3. Pokolenie "Y", czyli pokolenie sieci

4.4. Od modelu broadcasting do modelu slivercasting - schyłek masowego odbiorcy i nowe strategie przygotowywania oferty medialnej

Zakończenie

Bibliografia

 

Rozdział 5. Ekonomia doznań - ewolucja czy destrukcja przemysłu kreatywnego w dobie gospodarki cyfrowej? - Sylwia Bąkowska, Monika Tomczyk

Wstęp

5.1. Cechy wartości wyrobów i usług

5.2. Transakcyjne a relacyjne podejście do wartości wyrobów i usług

5.3. Pozyskiwanie dóbr kreatywnych "za darmo"

5.4. Próbne badania jakościowe na wybranej grupie twórców

Wnioski

Bibliografia

 

Rozdział 6. Spór o dostęp do dóbr kultury - czas na innowacyjne modele biznesowe - Anetta Janowska

Wstęp

6.1. Dobra kultury w cyfrowym otoczeniu

6.2. Nowe modele biznesowe w przemysłach kultury

6.3. Analiza potencjalnej skuteczności modeli biznesowych C. Andersona w odniesieniu do wybranych przemysłów kultury

Wnioski

Bibliografia

 

Rozdział 7. Ewolucja postaw konsumentów w Polsce wobec sposobów korzystania z rozrywki filmowej - Maciej Bednarzewski

Wstęp

7.1. Charakterystyka postaw konsumentów w zakresie korzystania z mediów i rozrywki

7.2. Zmiany technologiczne a zmiany w zakresie dystrybucji

7.3. Wyniki badania

Podsumowanie

Bibliografia

Załącznik

 

Rozdział 8. Twórcza destrukcja w gospodarce cyfrowej na przykładzie powstania i rozwoju internetowych serwisów aukcyjnych na świecie i w Polsce - Nina Stępnicka

Wstęp

8.1. Internetowe serwisy aukcyjne a twórcza destrukcja na poziomie makro

8.2. Serwis handlowo-aukcyjny Allegro.pl jako innowacja o charakterze twórczej destrukcji na polskim rynku internetowym

8.3. Allegro.pl jako przykład serwisu podlegającego procesowi wewnętrznej twórczej destrukcji

Podsumowanie

Bibliografia

 

Rozdział 9. Przenoszenie usług biznesowych opartych na wiedzy i tworzenie się ich skupisk - przypadek Polski - Radosław Malik

Wstęp

9.1. Charakterystyka przenoszenia usług biznesowych opartych na wiedzy

9.2. Skupiska usług biznesowych opartych na wiedzy

9.3. Rozwój usług biznesowych przeniesionych do Polski

Podsumowanie

Bibliografia

 

Rozdział 10. Innowacyjność w gospodarce Chin - przykład "odwróconej" triady Schumpetera? - Iwona Nowańska

Wstęp

10.1. Droga Chin od gospodarki planowej do kapitalizmu hybrydowego

10.2. Specyfika innowacji "made in China"

10.3. Wpływ zagranicznych korporacji transnarodowych na innowacyjność Chin

10.4. "Odwrócona" triada Schumpetera na przykładzie rozwoju szybkiej kolei w Chinach

Podsumowanie i wnioski

Bibliografia

 

Posłowie - Bohdan Jung

 

Noty o Autorach

 

 

Opinie

Twoja ocena:
Wydanie: 1
Rok wydania: 2014
Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza
Oprawa: miękka
Format: B5
Liczba stron: 273

Pracownicy Instytutu Studiów Międzynarodowych i innych jednostek Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, wraz z grupą Doktorantów i Współpracowników, w ostatnich latach ukierunkowali badania naukowe na przebieg, przejawy i różnorodne konsekwencje obecnej rewolucji cyfrowej. Analiza tych przełomowych i wielopłaszczyznowych przemian - w ujęciu zmodernizowanej koncepcji twórczej destrukcji J.A. Schumpetera - stwarza też dalsze możliwości badawcze w zakresie pobudzania kreatywności i innowacyjności różnych podmiotów w celu zwiększania korzyści ekonomicznych i społecznych. Wspieranie zdolności innowacyjnych na różnych poziomach aktywności ludzi i grup podmiotów gospodarczych staje się ważnym zadaniem polityki publicznej w dobie rewolucji cyfrowej.

Różnorodność treści poszczególnych rozdziałów dobrze odzwierciedla specjalizację badawczą i kompetencje poszczególnych Autorów, a w celu zainteresowania Czytelników i zachęcenia do lektury poniżej zostanie skrótowo zaprezentowana zawartość rozdziałów.

Interesujący problem do dyskusji stawia Joanna Kasza, pytając o istotę kreatywności: czy niesie ona radość tworzenia, czy jest swego rodzaju koniecznością w obecnych warunkach życia i działania ludzi? Punktem wyjścia rozważań Autorki jest stwierdzenie, iż słowo "kreatywność" pojawia się zbyt często w rożnego rodzaju koncepcjach i dyskusjach, co stanowi pewnego typu nadużycie, a często nawet "zaklinanie rzeczywistości". Jak pisze Autorka: "Uniwersalizacja twórczości czy kreatywności, tradycyjnie przypisywanej sztuce, współcześnie zaczyna dotyczyć nie tylko kultury, ale również technologii i gospodarki, stając się podstawowym parametrem i wymogiem, wręcz przymusem życia w "płynnej nowoczesności?". Wzrost zainteresowania kreatywnością, jej rozpoznanie, rosnąca akceptacja znaczenia i wykorzystania w życiu ekonomicznym przyczyniły się do wyodrębnienia i rozwoju gospodarki kreatywnej. Jednocześnie narasta spor o istotę kreatywności, a opinia Autorki w tej kwestii kieruje rozważania ku "wyobrażeniom" (imaginaries) przyjętym przez B. Jessopa jako koncepcji należącej do "kulturowej ekonomii politycznej". W toczących się dyskusjach rożne - czasami sprzeczne - "wyobrażenia kreatywności" są wykorzystywane jako narzędzia owej kulturowej ekonomii politycznej, co może prowadzić do przyjęcia odmiennej, a nawet sprzecznej polityki. Otwiera się pole do dyskusji o roli polityki w gospodarce kreatywnej: w jakim stopniu oddala się ona od "polityki opartej na faktach" i dokąd może to prowadzić?

Niełatwo wniknąć w istotę kreatywności, a w konsekwencji tego powstały trudności w kwantyfikacji tego zjawiska. Przekonuje o tym Bohdan Jung, który dokonuje przeglądu podejść i prób metodologicznych mierzenia kreatywności. Metody i wyniki pomiaru mogą mieć istotne znaczenie w przypadku ustalania zmian intensywności kreatywności w pewnym okresie, jak też w sytuacji, kiedy należy porównać poziom kreatywności w rożnych układach: międzynarodowym, przestrzennym jednego kraju czy zawodowo-społecznym. Autor prezentuje i analizuje metody stosowane przez rożne organizacje międzynarodowe (UNCTAD, UNESCO), zespoły badaczy z rożnych uczelni i ośrodków, którzy tworzą metody i opracowują kwestionariusze. Zdaniem Autora, dotychczas stosowane metody pomiaru są niepewne i subiektywne, a oparte na nich wyniki badań wydają się być zawodne. Obecnie lepiej jest skupić się na analizie działania oraz wzajemnych interakcji czynników kształtujących kreatywność, jak np. poziom wykształcenia, kapitał intelektualny, otwartość na nowe myślenie, gotowość do zmian itp. Jest to istotne w kontekście rozwoju innowacyjności w rożnych obszarach aktywności ludzi.

Interesujące jest nowe spojrzenie na wpływ technologii cyfrowych na przemiany technologiczne i społeczne - a częściowo też ekonomiczne - w pracy Małgorzaty Molędy-Zdziech. Z perspektywy socjologicznej Autorka ukazuje rozwój mediów społecznościowych (blogów, Facebooka, Twittera itd.), czyli "nowych nowych mediów" w koncepcji P. Levinsona, na tle przemian dotyczących wykorzystania środków komunikowania. Omawiając związane z tym pojęcia oraz charakterystykę nowych nowych mediów, Autorka porządkuje terminologię i przygotowuje Czytelnika do dalszych rozważań o rozwoju i przekształceniach mediów oraz o uczestnictwie ich odbiorców w kształtowaniu tych przemian. Wpływ nowych nowych mediów na cały sektor medialny ujawnia się w ewoluującej ofercie produktów i ich ukierunkowaniu na określone grupy odbiorców, a przede wszystkim w kształtowaniu modeli dystrybucji treści. Dokonują się też ważne zmiany w zachowaniach grup odbiorców i dostosowaniach dostawców omawianych usług. Bardzo interesujące jest spojrzenie na rożne grupy odbiorców (użytkowników) mediów cyfrowych, a zwłaszcza na nowe pokolenie Y. Dzięki kreatywności użytkowników rośnie ich wpływ na innowacyjność w segmencie nowych nowych mediów, a w konsekwencji na strukturę całego sektora mediów oraz tempo jego dalszego rozwoju.

Rewolucja cyfrowa zdynamizowała przede wszystkim rozwój nauk technicznych oraz przekształcanie wiedzy technicznej w nowe technologie i innowacje w rożnych dziedzinach gospodarki, a także życia społecznego. Tworzenie wiedzy oraz innowacji - dzięki technologiom informacyjnym - zostało zaktywizowane także w naukach społecznych i humanistycznych. Jednak zdaniem niektórych badaczy, potencjał innowacyjny tych nauk nie jest dostatecznie wykorzystywany w działalności ekonomicznej i społecznej. Andrzej Bukowski i Seweryn Rudnicki poddają weryfikacji popularną tezę o większym potencjale innowacyjności i przydatności wyników badań w naukach technicznych i przyrodniczych niż w naukach społecznych i humanistycznych. Na podstawie przeprowadzonych w naszym kraju badań w ramach dwóch projektów badawczych oraz analizy kilkudziesięciu przypadków Autorzy starają się wykazać niesłuszność tego poglądu. Dowodzą, że specyfika innowacyjności w naukach społecznych i humanistycznych zaciemnia prawdziwy obraz i wkład tych nauk w życie gospodarcze i społeczne. Decydują o tym głownie uwarunkowania instytucjonalne. Chodzi o to, że instytucje naukowo-badawcze są w większym stopniu zależne od uznania i decyzji administracji państwowej, a sytuację pogarsza niesprzyjający komercjalizacji wiedzy klimat panujący na uczelniach wyższych. Powstaje pytanie o to, czy i na ile może to zmienić nowa polityka naukowa oraz uczestnictwo w unijnych programach naukowo-badawczych.

Zagadnienia dotyczące produktów i przemysłów kreatywnych - z uwzględnieniem ekonomii doznań (experience economy) - są analizowane w rozdziale przygotowanym przez Sylwię Bąkowską i Monikę Tomczyk. Ekonomia doznań (doświadczeń) rozwija koncepcje dotyczące tworzenia odpowiednich warunków do nawiązania bezpośredniej relacji pomiędzy producentem, dobrem i odbiorcą, co daje większe możliwości rozwijania innowacyjności w ramach powstających relacji i skutkuje tworzeniem wyższej wartości dodanej produktów. Rozważania skupione są na doznaniach współczesnego konsumenta produktów kreatywnych, których wartość jest tworzona nie tylko dzięki materialnym i niematerialnym cechom produktów, lecz także dzięki wywoływanym przez nie doznaniom. Ma to istotne konsekwencje w kontekście projektowania produktów kreatywnych, ponieważ jednym z zadań staje się kształtowanie interakcji w układzie producent - konsument, a w efekcie również relacji w tym układzie i ogólnej wartości dodanej. Technologie cyfrowe stworzyły duże możliwości (innowacyjnych) sposobów kreowania wartości oraz modeli biznesu w przemysłach kreatywnych. Autorki przedstawiają te zagadnienia interesująco i przekonująco w odniesieniu do literatury tematu i wyników własnych badań. Wynika z nich, że udział konsumentów w tworzeniu wartości produktów - nawet jeśli niektórzy konsumenci nielegalnie pozyskują dobra kreatywne - jest wsparciem, a nie zagrożeniem dla dostawców tych dóbr. Jako prosumenci zwiększają i dywersyfikują podaż na rynku produktów kreatywnych i stymulują rozwój tych przemysłów. Poznanie doznań konsumentów stwarza nowe możliwości kreacji oraz stosowania innowacji w produktach z ich udziałem, a w konsekwencji stymuluje rozwój rynku i produkcji przemysłów kreatywnych.

W dobie rewolucji cyfrowej narasta problem dostępu do dóbr kultury (m.in. muzyki, filmów, prasy, książek, gier komputerowych) pomiędzy ich twórcami a konsumentami, o czym pisze Anetta Janowska. W rezultacie poszukiwania przez producentów dóbr kultury nowych sposobów działania, dających większe możliwości uzyskania przychodów i zysków, powstały innowacyjne modele biznesowe. Autorka szczegółowo objaśnia aktualnie funkcjonujące w przemysłach kultury cztery modele: bezpośredniego subsydiowania krzyżowego, transakcji trójstronnych, freemium oraz rynków niemonetarnych. Działanie tych modeli jest przedstawione z uwzględnieniem rożnych przemysłów kultury oraz podmiotów w nich działających. Na podstawie analizy poszczególnych modeli można wnioskować, że w obecnych warunkach technologicznych i rynkowych mogą one okazać się wystarczająco skuteczne w realizacji interesów producentów dóbr kultury, jeśli będą umiejętnie stosowane. Zależy to m.in. od dobrych relacji producentów i konsumentów, których współpraca może zwiększać wartość dodaną produktów.

Rozwój technologii informacyjnych oraz ich zastosowania w mediach nie tylko napędza zmiany w świadczeniu rożnego rodzaju usług - w tym medialnych i w rozrywce - lecz także kształtuje ewoluujące postawy konsumentów tych usług. Zmiany te są widoczne w rożnych dziedzinach omawianych usług, a przedmiotem badań Macieja Bednarzewskiego jest sektor filmowy z jego produktami i kanałami dystrybucji filmów. Autor prezentuje kierunki zmian, które wynikają nie tylko ze stosowania nowych technologii cyfrowych w sektorze filmowym, lecz także z użytkowania nowych urządzeń, rozwoju nowych umiejętności i potrzeb odbiorców omawianych produktów. Badania ankietowe bardzo dobrze dokumentują obecnie zachodzące zmiany w zachowaniach ludzi jako konsumentów sztuki filmowej. Przeprowadzone badania dotyczą polskich odbiorców filmów, które to produkty są dostępne poprzez rożne kanały dystrybucji. Badania w zakresie kierunków zmian na rynku filmowym skłaniają do refleksji nad przyszłością sztuki filmowej.

Powstanie i rozwój internetowych serwisów aukcyjnych stanowi - zdaniem Niny Stępnickiej - dobry przykład działania mechanizmu twórczej destrukcji w gospodarce cyfrowej. Rozwój technologii cyfrowych stworzył i nadal stwarza nowe możliwości biznesowe dla ewoluującego handlu internetowego firm oraz tworzonego przez nie sektora. Badanie internetowych serwisów aukcyjnych na świecie i w Polsce prowadzi Autorkę do ukazania powiązań między działaniem omawianego mechanizmu na poziomie sektora handlu internetowego a samymi wiodącymi serwisami aukcyjnymi. Analiza skupia się na największym polskim serwisie Allegro.pl, co pozwala wykazać jego zasadnicze znaczenie w przemianach dokonujących się na krajowym i środkowoeuropejskim rynku handlu internetowego. Bardzo interesująco ukazano, w jaki sposób serwis Allegro.pl stale się zmienia, dostosowuje funkcjonalność i użyteczność do nowości technologicznych oraz wymagań użytkowników, kreuje nowe opcje i narzędzia, wskazuje kierunki innowacyjności innym serwisom. Innowacyjne rozwiązania Allegro.pl skierowały ten serwis ku nowym obszarom aktywności poza handlem internetowym, jakim jest np. oferowanie użytkownikom z rożnych krajów korzyści portalu społecznościowego.

Innowacje technologiczne i organizacyjne w korporacjach transnarodowych - w dużej mierze wywołane procesami globalizacji oraz cyfryzacji - prowadzą do zmian nie tylko w tych przedsiębiorstwach, lecz również oddziałują na procesy gospodarcze w krajach je goszczących. Radosław Malik analizuje oddziaływania dokonujące się w wyniku outsourcingu oraz przenoszenia (offshoringu) produkcji nowoczesnych usług biznesowych przez korporacje do krajów, gdzie realizowane są takie usługi. Podstawowymi walorami offshoringu nowoczesnych usług są wysokie kwalifikacje pracowników, konkurencyjne płace i ceny nakładów, nowoczesna infrastruktura, przyjazne instytucje, krajowe firmy zdolne do wytwarzania niektórych usług. Autor wskazuje, że istnieje pewna tendencja, jeśli chodzi o realizację usług biznesowych opartych na wiedzy wykonywanych na potrzeby zagranicznych przedsiębiorstw w krajach je goszczących. Wykonywanie tych usług skupia się w klastrach, co nadaje tym skupiskom nowy charakter - powstają klastry oparte na wiedzy. Tendencja do przyciągania usług biznesowych lokowanych przez korporacje transnarodowe występuje również w Polsce. Jednak charakterystyka skupisk omawianych usług w naszym kraju jeszcze nie odpowiada cechom klastrów opartych na wiedzy. Naświetlenie tych zagadnień może służyć jako przesłanka zmian w polityce innowacyjnej państwa skierowanej do firm krajowych i zagranicznych, a także innych podmiotów.

Interesujący pomysł na nową interpretację tzw. triady Schumpetera, czyli sekwencji: inwencje - innowacje - imitacje, proponuje Iwona Nowańska. Pomysł polega na "odwróceniu" wspomnianej triady Schumpetera w celu analizy rosnącego poziomu innowacyjności w gospodarce Chin. Badając zagadnienia reform i długofalowych przemian ekonomicznych dokonujących się w Państwie Środka, Autorka zwróciła uwagę na ich efekty w zakresie modernizacji kraju. Istotną rolę odgrywają w tym procesy innowacyjne, które - pod presją rynku i ze wsparciem państwa - zostały zintensyfikowane i prowadzą Chiny ku wysokiej pozycji wśród krajów przodujących w awansie technologicznym i ekonomicznym. Dzięki silnemu wsparciu przez państwo chińskie przedsiębiorstwa akumulują wiedzę, technologie, innowacje ze źródeł zagranicznych i krajowych, nierzadko dokonując imitacji oferowanych na rynku produktów i rożnych rozwiązań. Co istotne, stopniowo doskonalą przejęte rozwiązania, a następnie własnymi siłami tworzą nowe. Może to oznaczać, że w wielu przypadkach przechodzą od imitacji do wdrażania innowacji i tworzenia nowych pomysłów i rozwiązań. Oznaczałoby to odwrócenie kolejności elementów triady Schumpetera, a przebieg takiej sekwencji można poznać na przykładzie budowy szybkiej kolei w Chinach.

Zainspirowany treścią dziesięciu rozdziałów Bohdan Jung napisał posłowie, w którym przedstawia refleksje dotyczące prac innych Autorów oraz podejmuje kilka nowych wątków odnośnie problematyki kreatywności i innowacyjności w dobie rewolucji cyfrowej. Autor kieruje uwagę Czytelników ku gospodarce kreatywnej - w tym napędzającej jej rozwój "klasie kreatywnej" (w ujęciu R. Floridy) - w przypadku której oddziaływania technologii na szeroko ujęte przemiany ekonomiczne, społeczne i kulturowe są szczególnie widoczne. Co istotne, wielkim przemianom ulegają sami ludzie będący podmiotami kreatywności i innowacyjności. Obecnie jesteśmy na początkowym etapie rewolucji cyfrowej, a w miarę jej postępu będziemy lepiej poznawać nie tylko trudny do przewidzenia przebieg tego procesu, lecz przypuszczalnie także istotę kreatywności i innowacyjności oraz ich ewolucję.

Wprowadzenie - Anna Zaorska, współpraca Małgorzata Molęda-Zdziech

Bibliografia

 

Rozdział 1. Wieczna radość czy przymus kreatywności - próba spojrzenia na retorykę kreatywności z punktu widzenia kulturowej ekonomii politycznej - Joanna Kasza

1.1. Kreatywność a "wyobrażenia" kreatywności, czyli ekonomia politycznej kreatywności

1.2. Kreatywność w sztuce - symboliczne wyobrażenia kreatywności

1.3. Kreatywność w kulturze - kulturowe wyobrażenia kreatywności

1.4. Kreatywność w gospodarce - rynkowe wyobrażenia kreatywności

1.5. Rynkowe wyobrażenia kreatywności a ekonomia polityczna kreatywności

1.6. Rynkowe wyobrażenia kreatywności a zarządzanie

Podsumowanie

Bibliografia

 

Rozdział 2. Jak mierzyć kreatywność? Przegląd podejść i prób metodologicznych - Bohdan Jung

2.1. Pojęcie kreatywności

2.2. Umowność statystyki sektora kreatywnego

2.3. Ankietowe metody badania "klimatu dla kreatywności"

2.4. Rozproszenie resortowych struktur jako utrudnienie pomiaru gospodarki kreatywnej - studium przypadku Wielkiej Brytanii

2.5. Mierzenie kreatywności na poziomie jednostkowym

Zakończenie

Bibliografia

 

Rozdział 3. Innowacje i komercjalizacja wiedzy w naukach społecznych - Andrzej Bukowski, Seweryn Rudnicki

Wstęp

3.1. Pojęcie innowacji - geneza i rodzaje

3.2. Nauki społeczne dla gospodarki - kontekst empiryczny

3.3. Trajektorie innowacji - od pomysłu do przemysłu?

3.4. Strukturalne uwarunkowania innowacyjności w naukach społecznych

Zakończenie

Bibliografia

 

Rozdział 4. "Nowe nowe media" według Paula Levinsona - kreatywna nazwa czy innowacyjna koncepcja? - Małgorzata Molęda-Zdziech

Wstęp

4.1. Nowe nowe media, czyli jakie? Uporządkowanie pojęć

4.1.1. Nowe a stare media

4.1.2. Media cyfrowe - charakterystyka

4.1.3. Nowe nowe media według P. Levinsona

4.2. Społeczny kontekst i konsekwencje nowych nowych mediów

4.2.1. Nowe podziały społeczne: "usieciowieni" i "wykluczeni" (netokracja i konsumtariat)

4.2.2. Redefinicja przestrzeni prywatnej i publicznej

4.3. Pokolenie "Y", czyli pokolenie sieci

4.4. Od modelu broadcasting do modelu slivercasting - schyłek masowego odbiorcy i nowe strategie przygotowywania oferty medialnej

Zakończenie

Bibliografia

 

Rozdział 5. Ekonomia doznań - ewolucja czy destrukcja przemysłu kreatywnego w dobie gospodarki cyfrowej? - Sylwia Bąkowska, Monika Tomczyk

Wstęp

5.1. Cechy wartości wyrobów i usług

5.2. Transakcyjne a relacyjne podejście do wartości wyrobów i usług

5.3. Pozyskiwanie dóbr kreatywnych "za darmo"

5.4. Próbne badania jakościowe na wybranej grupie twórców

Wnioski

Bibliografia

 

Rozdział 6. Spór o dostęp do dóbr kultury - czas na innowacyjne modele biznesowe - Anetta Janowska

Wstęp

6.1. Dobra kultury w cyfrowym otoczeniu

6.2. Nowe modele biznesowe w przemysłach kultury

6.3. Analiza potencjalnej skuteczności modeli biznesowych C. Andersona w odniesieniu do wybranych przemysłów kultury

Wnioski

Bibliografia

 

Rozdział 7. Ewolucja postaw konsumentów w Polsce wobec sposobów korzystania z rozrywki filmowej - Maciej Bednarzewski

Wstęp

7.1. Charakterystyka postaw konsumentów w zakresie korzystania z mediów i rozrywki

7.2. Zmiany technologiczne a zmiany w zakresie dystrybucji

7.3. Wyniki badania

Podsumowanie

Bibliografia

Załącznik

 

Rozdział 8. Twórcza destrukcja w gospodarce cyfrowej na przykładzie powstania i rozwoju internetowych serwisów aukcyjnych na świecie i w Polsce - Nina Stępnicka

Wstęp

8.1. Internetowe serwisy aukcyjne a twórcza destrukcja na poziomie makro

8.2. Serwis handlowo-aukcyjny Allegro.pl jako innowacja o charakterze twórczej destrukcji na polskim rynku internetowym

8.3. Allegro.pl jako przykład serwisu podlegającego procesowi wewnętrznej twórczej destrukcji

Podsumowanie

Bibliografia

 

Rozdział 9. Przenoszenie usług biznesowych opartych na wiedzy i tworzenie się ich skupisk - przypadek Polski - Radosław Malik

Wstęp

9.1. Charakterystyka przenoszenia usług biznesowych opartych na wiedzy

9.2. Skupiska usług biznesowych opartych na wiedzy

9.3. Rozwój usług biznesowych przeniesionych do Polski

Podsumowanie

Bibliografia

 

Rozdział 10. Innowacyjność w gospodarce Chin - przykład "odwróconej" triady Schumpetera? - Iwona Nowańska

Wstęp

10.1. Droga Chin od gospodarki planowej do kapitalizmu hybrydowego

10.2. Specyfika innowacji "made in China"

10.3. Wpływ zagranicznych korporacji transnarodowych na innowacyjność Chin

10.4. "Odwrócona" triada Schumpetera na przykładzie rozwoju szybkiej kolei w Chinach

Podsumowanie i wnioski

Bibliografia

 

Posłowie - Bohdan Jung

 

Noty o Autorach

 

 

Napisz swoją opinię
Twoja ocena:
Szybka wysyłka zamówień
Kup online i odbierz na uczelni
Bezpieczne płatności
pixel